Khuỷu tay quần vợt & khuỷu tay golfer: Khác nhau như thế nào?

Tennis elbow và golfer’s elbow là hai chấn thương sử dụng quá mức phổ biến, ảnh hưởng đến khuỷu tay và cẳng tay. Dù tên gọi như vậy, ai cũng có thể mắc phải nếu thường làm những động tác lặp đi lặp lại ở tay, cổ tay hoặc bóp nắm, chứ không riêng gì vận động viên.

Mặc dù cùng do quá tải gân cơ quanh khuỷu, nhưng vị trí đau của hai bệnh này lại khác nhau. Triệu chứng phát triển từ từ, lúc đầu thường nhẹ khó nhận ra, dễ bị bỏ qua đến khi đau ảnh hưởng sinh hoạt—như xách đồ, gõ máy tính, hay chỉ đơn giản là cầm tách nước.

Những điểm cần ghi nhớ

• Tennis elbow gây đau phía ngoài khuỷu, golfer’s elbow gây đau phía trong khuỷu
• Cả hai đều do gân bị quá tải lặp đi lặp lại khi bóp, nâng hoặc vận động cổ tay
• Tennis elbow hay gặp khi cổ tay duỗi; golfer’s elbow liên quan đến cổ tay gập và xoay cẳng tay
• Đa phần trường hợp cải thiện nếu điều chỉnh hoạt động, tập phục hồi, không cần phẫu thuật
• Nếu đau kéo dài, yếu hay lực bóp giảm—nên khám bác sĩ chuyên khoa xương khớp để được tư vấn

Tennis elbow & golfer’s elbow là gì?

Tennis elbow và golfer’s elbow là những chấn thương gân do sử dụng quá mức nhưng ảnh hưởng hai phía khuỷu tay khác nhau. Tennis elbow (viêm lồi cầu ngoài) xuất hiện ở gân phía ngoài khuỷu còn golfer’s elbow (viêm lồi cầu trong) ảnh hưởng gân phía trong khuỷu.

Cả hai đều được xem là chấn thương thể thao phổ biến vùng tay, nhất là khi phải bóp nắm, nhấc, ném hay lặp các cử động cổ tay thường xuyên. Nhưng không chỉ thể thao, dân văn phòng, tập gym hay lao động chân tay cũng có thể mắc.

Triệu chứng thường tiến triển dần bởi quá tải gân lặp đi lặp lại chứ không phải từ một lần chấn thương. Nếu không nghỉ ngơi hoặc điều trị thích hợp, đau sẽ dai dẳng, yếu cơ và hạn chế vận động.

Tennis elbow và golfer’s elbow khác nhau ở điểm nào?

Dù nguyên nhân đều do quá tải gân quanh khuỷu, vị trí đau và động tác gây đau lại khác biệt rõ rệt.

Người bị tennis elbow thường đau khi bắt tay, nhấc đồ, cầm dụng cụ hay xoay tay nắm cửa. Đau có thể lan xuống cẳng tay và nặng dần nếu tiếp tục lặp lại động tác đó.

Golfer’s elbow hay đau mặt trong khuỷu, đôi khi kéo dài đến cẳng tay hoặc cổ tay. Đau tăng lên khi nâng vật, bóp nắm, ném hoặc gập cổ tay nhiều lần.

Làm sao chẩn đoán hai bệnh này?

Thông thường, bác sĩ sẽ khám lâm sàng nơi đau, test lực bóp, xoay duỗi khuỷu & cổ tay để phân biệt hai bệnh lý này.

Đôi khi bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm hoặc MRI để đánh giá mức độ tổn thương gân hoặc loại trừ nguyên nhân khác gây đau khuỷu tay.

Có những lựa chọn điều trị nào cho hai bệnh này?

Điều trị tennis elbow và golfer’s elbow phần lớn tập trung giảm tải gân, tăng phục hồi và lấy lại chức năng vận động. Rất nhiều trường hợp cải thiện mà không cần phẫu thuật.

• Điều chỉnh vận động & quản lý tải trọng

  Giảm hoặc thay đổi các hoạt động dễ làm nặng triệu chứng là bước đầu quan trọng. Bạn nên tránh bóp nắm, nâng hoặc lặp đi lặp lại động tác gây áp lực lên gân.

  Những thay đổi nhỏ trong kỹ thuật thể thao, giảm khối lượng tập luyện, điều chỉnh tư thế làm việc hay cách nhấc đồ sẽ giúp giảm áp lực lên khuỷu.

• Vật lý trị liệu & bài tập phục hồi

  Vật lý trị liệu rất quan trọng giúp hồi phục. Tăng dần bài tập tăng sức mạnh, kéo giãn cải thiện sức chịu tải gân và phục hồi vận động cho cánh tay.

  Quá trình phục hồi cũng có thể điều chỉnh thói quen vận động hoặc yếu tố cơ học góp phần gây ra chấn thương lặp đi lặp lại.

• Nẹp & hỗ trợ triệu chứng

  Dùng nẹp hoặc đai khuỷu có thể giúp giảm áp lực lên gân khi vận động. Thiết bị này không chữa khỏi hẳn bệnh nhưng làm đỡ đau trong quá trình điều trị.

• Thuốc & tiêm hỗ trợ

  Bạn có thể dùng thuốc giảm viêm ngắn hạn để giảm đau khi cơn khó chịu bùng lên.

  Nếu đau kéo dài, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm hỗ trợ. Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) cũng có thể được cân nhắc nếu các phương pháp bảo tồn chưa hiệu quả.

• Phẫu thuật cho trường hợp kéo dài

  Phẫu thuật khuỷu tay hiếm khi cần thiết, chỉ cân nhắc khi đã phục hồi kéo dài nhiều tháng mà không cải thiện hoặc chức năng tay bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

  Tùy trường hợp, phẫu thuật có thể loại bỏ phần gân bị tổn thương và tái tạo hoặc gắn lại phần gân khỏe mạnh.