Hoại tử vô mạch (Hoại tử xương)
Điều trị tại Singapore
Bạn có thể nhận thấy cơn đau âm ỉ sâu ở hông và không biến mất hoàn toàn. Lúc đầu, nó có thể chỉ xuất hiện sau một chuyến đi bộ dài hoặc một ngày bận rộn trên đôi chân của bạn. Theo thời gian, cảm giác khó chịu có thể trở nên dai dẳng hơn, khiến việc leo cầu thang, đứng lâu hoặc thậm chí ngồi thoải mái trở nên khó khăn hơn.
Trong một số trường hợp, cơn đau hông dần dần và không rõ nguyên nhân này là do hoại tử vô mạch (AVN), còn được gọi là hoại tử xương. Tình trạng này xảy ra khi một phần xương bị mất nguồn cung cấp máu, khiến mô xương yếu đi và cuối cùng bị xẹp xuống. Khi nó ảnh hưởng đến hông, đầu tròn của xương đùi thường bị ảnh hưởng nhất, điều này có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động và chức năng khớp.
Do hoại tử vô mạch thường tiến triển nếu không được điều trị nên việc chẩn đoán sớm và chăm sóc chỉnh hình thích hợp là rất quan trọng để bảo tồn khớp và giảm nguy cơ viêm khớp lâu dài.
Các triệu chứng thường gặp của hoại tử vô mạch là gì?
Các triệu chứng của hoại tử vô mạch khác nhau tùy thuộc vào mức độ tiến triển của bệnh. Ở giai đoạn đầu, cảm giác khó chịu có thể nhẹ và chỉ thấy rõ khi hoạt động. Khi tình trạng tiến triển, cơn đau có thể trở nên dai dẳng hơn và khả năng vận động bị hạn chế hơn. Các triệu chứng thường phát triển dần dần chứ không đột ngột.
-
Đau háng hoặc hông sâu
Đau thường cảm thấy sâu ở háng hoặc phía trước hông hơn là ở mông. Ban đầu nó chỉ có thể xảy ra khi thực hiện các hoạt động chịu sức nặng như đi bộ hoặc leo cầu thang, nhưng sau đó có thể tồn tại ngay cả khi nghỉ ngơi khi tình trạng trở nên trầm trọng hơn.
-
Độ cứng hông ngày càng tăng
Khi chỏm xương đùi bắt đầu mất đi đường viền trơn tru, cử động hông ngày càng bị hạn chế. Các công việc hàng ngày như buộc dây giày, cắt móng chân hoặc lên ô tô có thể cảm thấy khó khăn hơn.
-
Đi khập khiễng hoặc dáng đi bất thường
Để giảm bớt sự khó chịu, bệnh nhân có thể vô thức chuyển trọng lượng ra khỏi bên bị ảnh hưởng, dẫn đến dáng đi khập khiễng hoặc không đều. Theo thời gian, dáng đi bị thay đổi này có thể gây thêm căng thẳng cho lưng dưới và hông đối diện.
-
Chi ngắn lại ở giai đoạn nâng cao
Nếu đầu xương đùi xẹp xuống, chân bị ảnh hưởng có thể trông ngắn hơn một chút. Điều này có thể ảnh hưởng hơn nữa đến khả năng giữ thăng bằng, tư thế và khả năng đi lại ổn định.
Tại sao nó xảy ra
Điều gì Nguyên nhân Hoại tử vô mạch?
Vì hoại tử vô mạch thường phát triển khi lưu lượng máu đến chỏm xương đùi bị gián đoạn trực tiếp nên đây là những hiện tượng hoặc tình trạng thông thường có thể khiến mô xương yếu đi và xẹp xuống, khiến chúng trở thành nguyên nhân phổ biến nhất gây ra AVN.
-
Chấn thương hoặc gãy xương hông
Gãy xương hoặc trật khớp quanh hông có thể làm hỏng các mạch máu cung cấp máu cho chỏm xương đùi. Ngay cả sau khi xương lành lại, tuần hoàn giảm có thể làm tăng nguy cơ hoại tử vô mạch.
-
Sử dụng Steroid kéo dài
Sử dụng corticosteroid liều cao hoặc kéo dài có thể cản trở lưu lượng máu trong xương và thay đổi quá trình chuyển hóa chất béo, tăng áp lực trong xương và giảm tuần hoàn.
-
Uống quá nhiều rượu
Uống rượu nặng có thể làm gián đoạn việc cung cấp máu bằng cách ảnh hưởng đến chuyển hóa chất béo và gây tắc nghẽn các mạch máu nhỏ trong xương.
-
Rối loạn y tế và máu
Các tình trạng như bệnh hồng cầu hình liềm có thể làm suy giảm tuần hoàn bằng cách chặn các mạch máu nhỏ, giảm lượng oxy cung cấp cho xương.
Biết hồ sơ rủi ro của bạn
Yếu tố nguy cơ đối với hoại tử vô mạch là gì?
Một số tình trạng bệnh lý và yếu tố lối sống làm tăng khả năng phát triển hoại tử vô mạch theo thời gian, đặc biệt khi lưu thông máu đến xương vốn đã dễ bị tổn thương.
-
Rối loạn tự miễn dịch
Các tình trạng như viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh lupus ban đỏ hệ thống có thể làm tăng nguy cơ do viêm mạch máu hoặc cần điều trị bằng steroid lâu dài.
-
Các bệnh mãn tính
Các tình trạng chuyển hóa như tiểu đường hoặc cholesterol cao có thể ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ và làm suy giảm sức khỏe của xương.
-
Tổn thương do giảm áp
Những cá nhân phải chịu sự thay đổi áp suất nhanh chóng, chẳng hạn như thợ lặn, có thể bị hoại tử vô mạch do gián đoạn cung cấp máu sau bệnh giảm áp.
-
Chấn thương khớp trước đó
Tiền sử chấn thương hông nghiêm trọng làm tăng tính dễ bị tổn thương lâu dài của chỏm xương đùi, thậm chí nhiều năm sau sự kiện ban đầu.
Hiểu rõ sự khác biệt
Các loại hoại tử vô mạch
Hoại tử vô mạch thường được phân loại dựa trên giai đoạn tiến triển của bệnh. Mức độ nghiêm trọng của tổn thương xương ảnh hưởng đến cả triệu chứng và lựa chọn điều trị.
Hoại tử vô mạch trước sụp đổ
Ở giai đoạn đầu, chỏm xương đùi bị giảm lượng máu cung cấp nhưng vẫn giữ được hình dạng bình thường. Các triệu chứng có thể nhẹ, đau xảy ra chủ yếu khi thực hiện các hoạt động mang trọng lượng nặng. Ở giai đoạn này, các phương pháp điều trị bảo tồn khớp vẫn có thể thực hiện được.
Hoại tử vô mạch sau xẹp
Khi bệnh tiến triển, phần xương bị suy yếu bắt đầu xẹp xuống. Bề mặt chỏm xương đùi trở nên không đều, thường dẫn đến viêm khớp thứ phát. Cơn đau trở nên dai dẳng hơn, cử động bị hạn chế và thường phải can thiệp bằng phẫu thuật, chẳng hạn như thay khớp.
Hoại tử vô mạch hai bên
Ở một số bệnh nhân, hoại tử vô mạch ảnh hưởng đến cả hai khớp háng. Điều này phổ biến hơn trong các trường hợp liên quan đến tình trạng toàn thân, sử dụng steroid lâu dài hoặc các nguyên nhân liên quan đến rượu.
Hiểu đánh giá của bạn
Hoại tử vô mạch Được chẩn đoán như thế nào?
Hoại tử vô mạch có thể biểu hiện với các triệu chứng tương tự như các bệnh lý ở hông hoặc lưng dưới khác, nên cần phải chẩn đoán chính xác. Mục tiêu của việc đánh giá là xác nhận lượng máu cung cấp cho chỏm xương đùi giảm, xác định giai đoạn tổn thương xương và loại trừ các nguyên nhân gây đau khớp hoặc cột sống khác.
Hiểu đánh giá của bạn
Hoại tử vô mạch Được chẩn đoán như thế nào?
Hoại tử vô mạch có thể biểu hiện với các triệu chứng tương tự như các bệnh lý ở hông hoặc lưng dưới khác, nên cần phải chẩn đoán chính xác. Mục tiêu của việc đánh giá là xác nhận lượng máu cung cấp cho chỏm xương đùi giảm, xác định giai đoạn tổn thương xương và loại trừ các nguyên nhân gây đau khớp hoặc cột sống khác.
-
Khám lâm sàng
Chuyên gia chỉnh hình của bạn sẽ đánh giá phạm vi chuyển động, độ cứng và độ đau của hông, đặc biệt là ở vùng háng. Phân tích dáng đi, đánh giá chiều dài chân và xem xét tiền sử bệnh cũng như mức độ hoạt động của bạn sẽ giúp hướng dẫn các cuộc điều tra sâu hơn.
-
X-quang
X-quang thường là xét nghiệm hình ảnh đầu tiên được thực hiện. Chúng có thể bộc lộ những thay đổi về cấu trúc như xẹp hoặc xẹp chỏm xương đùi, thường thấy ở các giai đoạn nặng hơn. Tuy nhiên, AVN sớm có thể không nhìn thấy được trên phim X-quang thông thường.
-
MRI hoặc CT Scan
MRI là phương thức hình ảnh nhạy cảm nhất để phát hiện hoại tử vô mạch sớm. Nó có thể xác định những thay đổi trong tủy xương và nguồn cung cấp máu trước khi xảy ra sự sụp đổ cấu trúc. Chụp CT rất hữu ích để đánh giá mức độ gãy xương và đánh giá tổn thương cấu trúc phức tạp, đặc biệt ở giai đoạn sau.
Hoại tử vô mạch Phương pháp điều trị tại Singapore
Điều trị không phẫu thuật (Giai đoạn sớm)
Ở giai đoạn sớm, khi chỏm xương đùi chưa xẹp, điều trị bảo tồn có thể giảm triệu chứng và làm chậm tiến triển, bao gồm:
NSAID có thể giúp kiểm soát đau. Một số trường hợp có thể cân nhắc thuốc hỗ trợ sức khỏe xương.
Giảm hoạt động chịu lực mạnh hoặc mang trọng lượng giúp giảm áp lực lên khớp háng bị ảnh hưởng.
Có thể dùng nạng hoặc khung tập đi để giảm tải lên khớp.
Bài tập có mục tiêu giúp duy trì sức cơ và tầm vận động khớp.
Xử lý loãng xương hoặc yếu tố nguy cơ chuyển hóa hỗ trợ toàn vẹn khớp lâu dài.
Phẫu thuật bảo tồn khớp (Trước sụp)
Khi triệu chứng vẫn kéo dài dù đã điều trị bảo tồn và chỏm xương đùi còn nguyên vẹn về cấu trúc:
Khoan vào chỏm xương đùi giảm áp lực nội bộ và kích thích tuần hoàn. Có thể ghép xương để tăng hỗ trợ cấu trúc.
Ở bệnh nhân được chọn, chỉnh trục xương chuyển trọng lượng ra khỏi vùng tổn thương.
Thay khớp háng (Sau sụp)
Khi chỏm xương đùi đã xẹp hoặc viêm khớp đáng kể phát triển, có thể cần thay khớp để phục hồi vận động và giảm đau.
Trong một số trường hợp, đặc biệt khi tổn thương chủ yếu ở chỏm xương đùi và ổ cối còn tương đối tốt, có thể cân nhắc thay khớp háng bán phần, thay chỏm xương hỏng trong khi giữ ổ cối tự nhiên.
Với hoại tử vô mạch tiến triển, tổn thương mặt khớp hoặc viêm khớp thứ phát, thường khuyến nghị thay khớp háng toàn phần để giảm đau đáng tin cậy và cải thiện chức năng lâu dài.
Quản lý hoại tử vô mạch tại Phẫu thuật Chỉnh hình HC
Hoại tử vô mạch có thể tiến triển âm thầm từ tổn thương xương sớm đến xẹp khớp nếu không được điều trị kịp thời. Vì các lựa chọn điều trị thay đổi đáng kể tùy thuộc vào giai đoạn bệnh nên việc chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời là điều cần thiết để bảo tồn chức năng khớp háng và ngăn ngừa viêm khớp lâu dài.
Quản lý hoại tử vô mạch tại Phẫu thuật Chỉnh hình HC
Hoại tử vô mạch có thể tiến triển âm thầm từ tổn thương xương sớm đến xẹp khớp nếu không được điều trị kịp thời. Vì các lựa chọn điều trị thay đổi đáng kể tùy thuộc vào giai đoạn bệnh nên việc chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời là điều cần thiết để bảo tồn chức năng khớp háng và ngăn ngừa viêm khớp lâu dài.
Nhóm chuyên môn của chúng tôi
Phẫu thuật chỉnh hình HC được chỉ đạo bởi Dr Henry Chan, cùng với Dr Nicholas Yeoh, Dr Toon Dong Hao và Dr Tang Zhi Hao. Với mối quan tâm đặc biệt đến phẫu thuật thay khớp có sự hỗ trợ của máy tính, Dr Chan trước đây đã đứng đầu Đơn vị Thay thế Khớp tại Bệnh viện Tan Tock Seng, nơi ông đã thực hiện hơn 1.000 ca thay khớp. Để bổ sung kiến thức chuyên môn này, Dr Yeoh đã hoàn thành khóa đào tạo nghiên cứu sinh nâng cao về tái tạo xương hông và đầu gối tại Trung tâm Y học Thể thao và Chỉnh hình Bắc Sydney được quốc tế công nhận tại Bệnh viện Mater, Sydney. Nhóm cùng nhau kết hợp các kỹ thuật bảo tồn khớp với các giải pháp tái tạo tiên tiến để cung cấp dịch vụ chăm sóc phù hợp theo từng giai đoạn cho bệnh hoại tử vô mạch, tập trung vào việc khôi phục khả năng vận động đồng thời hỗ trợ chức năng khớp háng lâu dài.
Các câu hỏi thường gặp (FAQ) về hoại tử vô mạch
Hoại tử vô mạch là gì?
Hoại tử vô mạch có tự lành không?
Bệnh tiến triển nhanh đến mức nào?
Làm sao phòng ngừa hoại tử vô mạch?
Nên tránh những hoạt động nào?
Có ảnh hưởng khớp khác ngoài hông không?
Không điều trị sẽ ra sao?
Gặp gỡ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi
Dr Henry Chan
Giám đốc Y khoa & Bác sĩ tư vấn cấp cao Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Henry Chan là chuyên gia phẫu thuật chấn thương chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên thay khớp và phẫu thuật chỉnh sửa phức tạp. Ông được đào tạo tại Helios Endo-Klinik (Đức) theo học bổng MOH HMDP và đã thực hiện hơn 1.000 ca thay khớp. Bác sĩ đặc biệt thành thạo các kỹ thuật thay khớp bằng máy tính và robot để mang lại kết quả chính xác.
Dr Nicholas Yeoh
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Edinburgh), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Nicholas Yeoh là chuyên gia chấn thương chỉnh hình được Bộ Y tế công nhận và là hội viên Royal College of Surgeons of Edinburgh. Ông từng nhận học bổng chuyên sâu về tái tạo khớp háng và gối tại Sydney. Bác sĩ chuyên thay khớp ít xâm lấn, phẫu thuật robot và các kỹ thuật hiện đại giúp phục hồi nhanh, mang lại kết quả tốt.
Dr Toon Dong Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Leeds), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Toon Dong Hao là chuyên gia chấn thương chỉnh hình với nhiều kinh nghiệm và là hội viên Royal College of Surgeons of Edinburgh. Ông được đào tạo chuyên sâu về phẫu thuật vai và khuỷu tay tại Sydney. Bác sĩ Toon tập trung điều trị chấn thương thể thao, nội soi khớp và các phẫu thuật phức tạp giúp phục hồi vận động.
Dr Tang Zhi Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Tang Zhi Hao là chuyên gia phẫu thuật chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên về các bệnh lý bàn chân và cổ chân. Ông từng tu nghiệp chuyên sâu về phẫu thuật bàn chân, cổ chân tại Bệnh viện Severance, Đại học Yonsei (Seoul) với GS Jin Woo Lee. Trước khi làm tư, ông từng là cố vấn và phó trưởng khoa chỉnh hình tại Bệnh viện Khoo Teck Puat.
