Thận trọng

Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình Henry Chan cho biết, dù bạn tham gia các môn thể thao mạo hiểm hay mắc các vấn đề về khớp do tuổi tác, việc giữ cho xương chắc khỏe quan trọng hơn bao giờ hết.

Người ta thường nói "không có thành công thì không trải qua gian khổ", nhưng điều gì sẽ xảy ra khi nỗi đau trở nên quá sức chịu đựng?

Khi số lượng các chuyên gia thành đạt tham gia các môn thể thao mạo hiểm hoặc tập luyện thường xuyên để giữ dáng ngày càng tăng, thì nguy cơ chấn thương và các bệnh đau mãn tính cũng tăng theo. Nhưng theo bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình Henry Chan của HC Orthopaedic Surgery , việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa có thể giúp việc tập luyện an toàn và có lợi như mong muốn.

Trong quá trình hành nghề, bác sĩ Chan nhận thấy rằng từ 5 đến 10% bệnh nhân của ông là những nhà quản lý cấp cao ở độ tuổi 50, thường tham gia các cuộc thi chạy marathon hoặc ba môn phối hợp, và trượt tuyết hoặc trượt ván trên tuyết vào mùa đông. Ông cũng khám cho khá nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 30 tham gia võ thuật tổng hợp (MMA) hoặc Muay Thai.

Ông nói rằng điều quan trọng là phải nhận thức được những rủi ro đi kèm với từng môn thể thao cụ thể. Lấy chạy bộ làm ví dụ, các vấn đề về đầu gối là vấn đề hàng đầu. “Con người giống như ô tô và đầu gối giống như lốp xe, vì vậy các vấn đề hao mòn sẽ xảy ra do quãng đường chạy quá dài. MMA là một môn thể thao có tính đối kháng cao, vì vậy chúng ta thấy rất nhiều vấn đề như rách dây chằng đầu gối, trật khớp vai hoặc thậm chí là gãy xương hở (xương bị gãy và lòi ra khỏi da). Đối với trượt tuyết và trượt ván trên tuyết, mọi người có thể nghĩ rằng nó 'an toàn' vì tuyết rất mềm và xốp nhưng thực tế nó có thể gây ra rất nhiều chấn thương (đặc biệt là đối với người Singapore quen với thời tiết nhiệt đới) như rách dây chằng, gãy xương cổ tay và mắt cá chân , thậm chí là chấn thương đầu hoặc cột sống cổ.”

Bác sĩ Chan cho biết thêm, nhiều chấn thương cũng là do gắng sức quá mức và tập luyện không đầy đủ. “Chúng thường xảy ra trong ‘trận đấu cuối cùng’ hoặc ‘chuyến trượt tuyết cuối cùng’, khi bạn đã kiệt sức và cơ bắp hoàn toàn mệt mỏi. Đó là lúc những tai nạn bất ngờ xảy ra.” Những người chơi thể thao nghiệp dư cuối tuần, ít vận động trong tuần nhưng lại chơi tích cực vào cuối tuần cũng có nguy cơ cao vì thể lực và sức bền của họ không đủ mạnh để duy trì hoạt động, không giống như những người tập luyện thường xuyên.

Mặc dù là một bác sĩ phẫu thuật, Tiến sĩ Chan chỉ khuyến nghị phẫu thuật sau khi đã thử hết các phương pháp điều trị không xâm lấn. Ông minh họa điều này bằng trường hợp của hai bệnh nhân – một người ít vận động và một người năng động – cả hai đều bị rách dây chằng chéo trước (dây chằng đầu gối), nhưng được điều trị khác nhau.

Trường hợp đầu tiên là một bác sĩ X quang bị thương trong một tai nạn trượt tuyết ở Hokkaido, nhưng không cần phẫu thuật. “Cô ấy được điều trị bảo tồn bằng nẹp và hiện thậm chí vẫn tiếp tục chạy bộ.”

Ngược lại, một bệnh nhân khác của ông bị rách dây chằng trong một trận đấu bóng bầu dục nhưng không muốn từ bỏ môn thể thao này. “Vì vậy, chúng tôi đã tái tạo lại dây chằng bằng kỹ thuật xâm lấn tối thiểu. Kể từ đó, anh ấy đã trở lại thi đấu và tiếp tục theo học để trở thành bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình.”

Tuy nhiên, ngay cả khi cần phẫu thuật, những tiến bộ công nghệ trong định vị bằng máy tính và phẫu thuật robot mang lại độ chính xác mà con người không thể đạt được, đặc biệt là trong thay khớp gối. Với công nghệ in 3D, “bệnh nhân được chụp cộng hưởng từ (MRI) chi dưới trước khi phẫu thuật, cho phép xác định trước kích thước, vị trí và sự thẳng hàng của các bộ phận cấy ghép. Khuôn (tạo ra) sẽ khớp hoàn hảo với cấu trúc khớp gối của bệnh nhân, cho phép bác sĩ phẫu thuật thực hiện thay khớp gối một cách nhanh chóng và chính xác.”

Đối với phẫu thuật robot, nó cho phép các bác sĩ phẫu thuật thực hiện những điều chỉnh siêu nhỏ đến mức 0,25mm và 0,1mm, điều mà con người không thể làm được. “Bằng cách này, chúng ta có thể đảm bảo đặt các bộ phận cấy ghép vào vị trí tối ưu cho mọi bệnh nhân mọi lúc”. Ông ấy biết rõ điều đó, bởi vì bác sĩ Chan, người gốc Hồng Kông và được đào tạo tại Singapore, đã thực hiện hơn 1.000 ca thay khớp cho đến nay.

Mặc dù phòng bệnh hơn chữa bệnh, nhưng các bệnh thoái hóa khớp do tuổi tác như viêm khớp và loãng xương là điều không thể tránh khỏi trong một dân số đang già đi nhanh chóng. Nhưng đó không phải là tận thế, bác sĩ Chan nói. “Tôi luôn nói với bệnh nhân của mình, đừng để những năm tháng tuổi già trở thành những năm tháng đau đớn. Viêm khớp không phải là không thể chữa khỏi, vì vậy đừng để nó hủy hoại cuộc sống của bạn. Có nhiều cách để điều trị nó.”

Thuốc, vật lý trị liệu và thay đổi lối sống có thể giúp ích cho bệnh thoái hóa khớp giai đoạn đầu, trong khi tiêm chất bổ sung dịch khớp (tiêm axit hyaluronic vào khớp) mang lại hiệu quả giảm đau từ sáu đến mười hai tháng cho các trường hợp trung bình. Đối với bệnh thoái hóa khớp nặng, khi chi dưới bị lệch nghiêm trọng hoặc khi đau khớp gối không đáp ứng với điều trị bảo tồn, thì thay khớp gối là lựa chọn lâu dài duy nhất.

Trong khi loãng xương là một nguyên nhân gây tử vong thầm lặng khác ở người cao tuổi tại Singapore, với tỷ lệ một phần ba bệnh nhân gãy xương hông có khả năng tử vong trong năm đầu tiên, những tiến bộ công nghệ đã giúp điều trị bệnh và giảm thiểu nguy cơ gãy xương. “Chúng tôi khuyến nghị phương pháp điều trị tiêm chống loãng xương mới có tên Prolia – tiêm sáu tháng một lần, hiệu quả hơn so với các loại thuốc thế hệ trước,” bác sĩ Chan cho biết.

Bác sĩ Chan cho biết, đau mãn tính và chấn thương xương là một phần tất yếu của cuộc sống, nhưng nếu được điều trị và quản lý đúng cách, người bệnh có thể sống một cuộc sống không đau đớn. “Tôi rất vui khi thấy bệnh nhân của mình có thể đi lại bình thường trở lại, tận hưởng cuộc sống mà không còn đau đớn.”