Hướng dẫn toàn diện về điều trị gãy xương tại Singapore

Gãy xương là gì?

Với độ bền chắc như thép nhưng nhẹ hơn đến năm mươi lần, xương cung cấp cho cơ thể chúng ta cấu trúc cần thiết – không chỉ cho sự vận động mà còn bảo vệ các cơ quan nội tạng mỏng manh của chúng ta.

Xương tuy cứng nhưng giống như thép, chúng cũng có thể uốn cong và cuối cùng bị gãy khi chịu tác động của một lực quá lớn từ bên ngoài, tương tự như cách một chiếc thước nhựa bị gãy khi bị uốn quá mức. Tình trạng xương bị gãy được gọi là vỡ xương, và vỡ xương được coi là trường hợp cấp cứu y tế.

Gãy xương thường xảy ra trong các tai nạn và có thể ở nhiều mức độ nghiêm trọng khác nhau, từ vết nứt nhỏ trên xương đến việc xương bị vỡ vụn thành nhiều mảnh. Tuy nhiên, bất kể loại gãy xương nào, tất cả đều cần được chăm sóc y tế ngay lập tức, điều trị đúng cách và chăm sóc sau điều trị để phục hồi sự toàn vẹn của xương và tránh mất chức năng của nó.

Các loại gãy xương

Gãy xương có thể tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau, thường được xác định bởi loại và mức độ nghiêm trọng của vết gãy. Có ba loại gãy xương chính: gãy xương hở, gãy xương kín và gãy xương di lệch. Mỗi loại gãy xương đòi hỏi các thủ thuật y tế khác nhau và mức độ cấp cứu khác nhau.

1. Gãy xương kín

   Xét theo mức độ nghiêm trọng thấp nhất, gãy xương kín là loại gãy xương không xuyên qua da và nằm bên trong cơ thể. Chúng có nguy cơ nhiễm trùng thấp hơn nhiều so với gãy xương hở, và nhìn chung được coi là “an toàn hơn” hoặc ít nghiêm trọng hơn. Điều này là do xương bị gãy không nhô ra khỏi da và không làm cơ thể tiếp xúc với các chất gây ô nhiễm từ bên ngoài.

   Tuy nhiên, chúng vẫn cần được điều trị kịp thời vì xương bị tổn thương có thể gây hại cho các mô xung quanh, và trong trường hợp nghiêm trọng hơn, có thể gây hại cho các cơ quan nội tạng mà chúng có chức năng bảo vệ, chẳng hạn như phổi và tim. Trong những trường hợp như vậy, bệnh nhân thường được yêu cầu bó bột để bảo vệ vị trí gãy xương trong quá trình hồi phục. Phẫu thuật là tùy chọn, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vết gãy.

2. Gãy xương di lệch

   Những vết gãy này được coi là nghiêm trọng hơn gãy kín, nhưng cũng có thể được xem là nghiêm trọng tương đương với gãy hở, tùy thuộc vào mức độ nhô ra của xương gãy khỏi da. Gãy di lệch là loại gãy xương mà xương bị gãy thành hai hoặc nhiều mảnh và lệch khỏi vị trí ban đầu; điều này có thể xảy ra ở cả gãy kín và gãy hở.

   Gãy xương vụn là tình trạng xương bị gãy hoặc vỡ thành hai hoặc nhiều mảnh, thường xảy ra khi nguyên nhân là do chấn thương mạnh.

   Gãy xương bệnh lý là do bệnh tật chứ không phải do chấn thương. Những bệnh lý này làm suy yếu xương, khiến chúng dễ bị gãy hơn. Có những trường hợp ngay cả những lực nhỏ, như ho, cũng có thể dẫn đến gãy xương.

   Gãy xương kiểu cành cây thường xảy ra ở trẻ em từ 10 tuổi trở xuống. Loại gãy xương này xảy ra khi xương bị gãy hoặc nứt, thay vì vỡ thành nhiều mảnh.

   Việc điều trị gãy xương di lệch bằng phương pháp bất động bằng bó bột rất khó khăn vì trong nhiều trường hợp, các mảnh xương gãy không thẳng hàng, và thường cần phải phẫu thuật để ghép các mảnh xương lại với nhau.

3. Gãy xương hở

   Gãy xương hở, còn được gọi là gãy xương phức tạp, là loại gãy xương nghiêm trọng nhất. Gãy xương hở xảy ra khi xương bị gãy xuyên qua da, làm lộ các bộ phận bên trong cơ thể ra môi trường bên ngoài.

   Những sự cố như thế này thường xảy ra trong các vụ tai nạn lớn và cần được cấp cứu ngay lập tức. Gãy xương hở rất dễ bị nhiễm trùng và thường thì các mô bệnh phải được loại bỏ trong quá trình phẫu thuật. Hơn nữa, nếu là gãy xương hở, xương rất có thể bị lệch vị trí và cần phải cấy ghép các tấm kim loại hoặc thanh nẹp để giữ cố định trong quá trình lành lại.

Nguyên nhân gây gãy xương là gì?

Gãy xương xảy ra khi một lực mạnh hơn chính xương đó tác động lên xương. Điều này có thể xảy ra bất cứ lúc nào do bất kỳ hình thức tai nạn nào, phổ biến hơn là do ngã, chấn thương và va đập trực tiếp vào xương. Sự khác biệt về mật độ xương của mỗi người quyết định khả năng bị gãy xương trong quá trình chấn thương.

Nhiều yếu tố khác nhau có thể ảnh hưởng đến khả năng một người bị gãy xương. Ví dụ, ở người cao tuổi, loãng xương có thể làm suy yếu xương, do đó, gãy xương trở thành một yếu tố nguy cơ do sự suy giảm cấu trúc xương hoặc thiếu hụt quá trình sản sinh xương.

Những người có mật độ xương suy giảm do các bệnh khác nhau như ung thư xương, bệnh Paget và bệnh còi xương cũng có nguy cơ bị gãy xương cao hơn trong các chấn thương.

Gãy xương do căng thẳng cũng có thể xảy ra ở người chạy bộ, khi lực tác động lặp đi lặp lại do áp lực liên tục lên bàn chân có thể dẫn đến gãy xương. Do đó, việc sử dụng thiết bị tập luyện phù hợp và nghỉ ngơi đầy đủ là vô cùng quan trọng để xương có thể hồi phục.

Các triệu chứng của gãy xương là gì?

Các triệu chứng của gãy xương thường khá rõ ràng và đủ nghiêm trọng để khiến người bệnh cảm thấy cần phải xử lý khẩn cấp.

Trước hết, sau khi xảy ra chấn thương hoặc tai nạn, điều quan trọng là bạn cần đánh giá bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể bị ảnh hưởng trong tai nạn và kiểm tra xem có dấu hiệu nào của gãy xương hay không, chẳng hạn như gãy xương hở hoặc biến dạng rõ ràng ở vùng bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, nếu không nhìn thấy vết gãy, điều quan trọng là phải lưu ý các triệu chứng sau, vì mỗi người có thể trải nghiệm chúng khác nhau:

• Đau ở vùng bị ảnh hưởng
• Sưng tấy ở vùng bị ảnh hưởng
• Hạn chế di chuyển trong khu vực bị ảnh hưởng
• Vùng da bị ảnh hưởng có thể bị đỏ, bầm tím, đau nhức và nóng rát.

Điều quan trọng cần lưu ý là những triệu chứng này không chỉ xuất hiện khi bị gãy xương mà còn có thể là dấu hiệu của các bệnh khác. Hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ để được chẩn đoán chính xác tình trạng của bạn, đặc biệt là sau khi bị thương.

Gãy xương được chẩn đoán như thế nào?

Việc đầu tiên bác sĩ sẽ làm khi khám cho bạn là hỏi bạn kể lại chi tiết vụ tai nạn, kèm theo khám thực thể vùng bị ảnh hưởng. Sau đó, bác sĩ có thể tiến hành thêm các xét nghiệm khác, tùy thuộc vào lượng thông tin cần thiết để đưa ra chẩn đoán chính xác.

Phương pháp kiểm tra cơ bản nhất là chụp X-quang. Tia X là một công cụ chẩn đoán sử dụng các chùm tia năng lượng điện từ để tạo ra hình ảnh của các mô, cơ quan và xương bên trong cơ thể. Nhờ đó, bác sĩ có thể kiểm tra xem có xương nào bị gãy ở vùng bị ảnh hưởng hay không. Nếu vết gãy nghiêm trọng, tia X có thể dễ dàng phát hiện và đưa ra chẩn đoán chính xác.

Tuy nhiên, đối với các vết gãy nhỏ mà xương bị gãy không rõ ràng trên phim X-quang, cần đến phương pháp chẩn đoán hình ảnh chi tiết hơn. Chụp CT có thể hiển thị hình ảnh chi tiết của bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể, bao gồm cả xương, và tạo ra hình ảnh rõ nét hơn, do đó ngay cả những tổn thương nhỏ nhất cũng có thể được phát hiện. Phương pháp này được sử dụng để phát hiện các vết nứt nhỏ và vết nứt mảnh mà phim X-quang thông thường không thể hiện được.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) cũng có thể được chỉ định thay cho chụp cắt lớp vi tính (CT). Tuy nhiên, trong trường hợp này, các cơ quan hoặc mô mềm mới là đối tượng được nghiên cứu. Do đó, MRI cũng có thể được sử dụng nhưng với mục đích thứ yếu là nghiên cứu tính toàn vẹn của các mô mềm xung quanh vùng bị thương.

Biến chứng của gãy xương

Thật không may, gãy xương không chỉ gây ra các vấn đề về xương. Có rất nhiều biến chứng có thể xảy ra, tùy thuộc vào loại gãy xương và vị trí gãy xương, chẳng hạn như:

• Nhiễm trùng vết thương do gãy xương hở
• Tràn máu khớp: Chảy máu vào khoang khớp, gây sưng khớp.
• Tổn thương các cơ quan và mô mềm xung quanh
• Sốc
• Quá trình lành xương bị chậm lại
• Cục máu đông trong mạch máu
• Hội chứng khoang: Tăng áp suất bên trong một phần cơ thể bị bịt kín, khiến nguồn cung cấp máu đến các cơ bị gián đoạn. Điều này là do chảy máu và hình thành cục máu đông xung quanh chỗ gãy xương.

Các biến chứng này có mức độ nghiêm trọng khác nhau, nhưng tất cả đều có thể gây hại cho bệnh nhân nếu không được điều trị. Bác sĩ sẽ đánh giá các vấn đề này trong quá trình điều trị xương và sẽ cố gắng loại bỏ tất cả để cơ thể bạn có thể nhanh chóng trở lại bình thường.

Điều trị gãy xương

Trái với quan niệm phổ biến, điều trị gãy xương không chỉ đơn giản là bó bột vùng bị ảnh hưởng và để nó tự lành. Quá trình điều trị thực tế phức tạp hơn nhiều và đòi hỏi nhiều phương pháp điều trị khác nhau, tất cả đều phụ thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của vết gãy.

Hơn nữa, phương pháp điều trị cũng được điều chỉnh phù hợp với từng cá nhân vì mỗi người có phản ứng khác nhau với các loại thuốc, thủ thuật hoặc liệu pháp cụ thể, khiến việc điều trị gãy xương trở nên độc đáo đối với mỗi người.

Mục tiêu chính của điều trị gãy xương là kiểm soát cơn đau và thúc đẩy quá trình liền xương, cũng như ngăn ngừa các biến chứng tiếp theo, giúp phục hồi chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và giúp họ sớm lấy lại khả năng vận động hoàn hảo.

Các vết nứt nhỏ không cần phẫu thuật và thường chỉ được cố định bằng bó bột hoặc nẹp. Điều này giúp ngăn chặn sự cử động của vùng bị gãy, thúc đẩy sự thẳng hàng của xương và quá trình lành thương.

Trong một số trường hợp xương nhỏ, chẳng hạn như xương ngón tay và ngón chân, không thể bó bột. Do đó, người ta sẽ dùng băng quấn để cố định vết gãy. Thuốc giảm đau cũng được dùng để giúp giảm bớt cơn đau do gãy xương gây ra.

Tuy nhiên, đối với những trường hợp gãy xương nghiêm trọng hơn như gãy xương hở, được coi là trường hợp cấp cứu y tế, bệnh nhân sẽ cần phẫu thuật để cố định xương. Bác sĩ phẫu thuật sẽ phải nắn chỉnh xương bằng tay và thậm chí sử dụng các dụng cụ cố định bên trong và bên ngoài, thanh hoặc đinh để giữ xương ở đúng vị trí và giúp xương thẳng hàng trở lại.

Ngoài ra, việc sử dụng lực kéo, tức là sử dụng ròng rọc và tạ để kéo giãn các cơ và gân xung quanh chỗ gãy, cũng có thể cần thiết để giúp ổn định và nắn chỉnh lại chỗ gãy trước khi phẫu thuật. Bác sĩ phẫu thuật sẽ đánh giá mức độ gãy xương và lập kế hoạch điều trị phù hợp trước khi tiến hành phẫu thuật.

Điều trị sau gãy xương

Quá trình hồi phục sau điều trị gãy xương rất dài. Điều này là do xương rất đặc và cần được củng cố lại để tiếp tục thực hiện các chức năng của nó. Do đó, thời gian tối thiểu cần thiết để một vết gãy lành lại là từ sáu đến tám tuần.

Tuy nhiên, điều này thay đổi tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vết gãy và tình trạng sức khỏe tổng thể của mỗi người. Ví dụ, người trẻ tuổi sẽ hồi phục nhanh hơn nhiều so với người lớn tuổi mắc bệnh loãng xương.

Sau phẫu thuật, đau đớn sẽ là vấn đề chính mà mọi người phải đối mặt. Cơn đau cấp tính ngay sau phẫu thuật là không thể tránh khỏi và thuốc giảm đau thường được dùng để giúp bệnh nhân đối phó.

Tuy nhiên, vài tuần sau phẫu thuật, cơn đau bán cấp sẽ bắt đầu xuất hiện. Đau bán cấp là do không thể cử động vùng bị ảnh hưởng do bất động. Do đó, các cơ xung quanh xương bị gãy bắt đầu yếu đi và các mô mềm bắt đầu cứng lại, gây ra những cơn đau nhức thường ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Ở giai đoạn này, vật lý trị liệu được khuyến nghị. Chuyên viên vật lý trị liệu sẽ giúp đảm bảo vùng bị ảnh hưởng vẫn duy trì khả năng vận động để giúp phục hồi sức mạnh cơ bắp. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và vị trí của vết gãy, bạn có thể phải tham gia các buổi trị liệu thường xuyên tại bệnh viện hoặc chuyên viên vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn một số bài tập tại nhà để thực hiện hàng ngày nhằm cải thiện phạm vi chuyển động, giảm viêm và đau.

Bệnh nhân cũng được khuyến cáo nên ăn các thực phẩm giàu canxi, vitamin C và vitamin D, chẳng hạn như phô mai, sữa, sữa chua và trái cây họ cam quýt để hỗ trợ quá trình lành thương. Những thực phẩm này giúp thúc đẩy sự phát triển và phục hồi xương, cho phép vết gãy mau lành hơn và cũng giúp xương chắc khỏe hơn cho các xương khác trong cơ thể.

Phòng ngừa gãy xương

Câu trả lời đơn giản cho câu hỏi này là hãy giữ an toàn. Tai nạn và chấn thương là nguyên nhân chính gây ra gãy xương. Bằng cách giữ an toàn và giữ cho môi trường xung quanh sạch sẽ, bạn sẽ loại bỏ được nguy cơ té ngã. Luôn luôn cảnh giác với môi trường xung quanh khi ở ngoài trời và sử dụng dụng cụ tập luyện đúng cách khi tập thể dục.

Khi chúng ta già đi, xương bắt đầu yếu dần và dễ bị loãng hơn. Do đó, cần bổ sung canxi đều đặn để tăng cường sức khỏe xương. Đảm bảo cung cấp đủ 1200mg-1500mg canxi và 800-1000IU vitamin D mỗi ngày giúp xương chắc khỏe, ngăn ngừa loãng xương và thúc đẩy sức khỏe xương tốt. Nếu cần thiết, có thể sử dụng dụng cụ hỗ trợ đi lại để giảm thiểu nguy cơ té ngã.

Không giống như bệnh tật, gãy xương có thể xảy ra với bất kỳ ai. Điều quan trọng là luôn luôn cảnh giác với môi trường xung quanh và tránh xa những nguy hiểm tiềm ẩn. Xương cung cấp cấu trúc cần thiết và đóng vai trò không thể thiếu trong việc bảo vệ cơ thể chúng ta. Duy trì sức khỏe xương tốt là điều tối quan trọng để giảm nguy cơ gãy xương. Đừng chờ đợi, hãy bắt đầu xây dựng xương chắc khỏe ngay bây giờ.