Khi được thông báo rằng bạn bị rách dây chằng chéo trước (ACL), bạn có thể nhanh chóng lo lắng về việc phải phẫu thuật. Có thể bạn đã nghe về những vận động viên trải qua phẫu thuật tái tạo ACL và cho rằng mổ là điều tất yếu sau loại chấn thương đầu gối này, nhưng quyết định điều trị không phải lúc nào cũng đơn giản như vậy.
Một số người có thể kiểm soát tình trạng rách ACL mà không cần phẫu thuật, trong khi những người khác lại nhận thấy rách ACL khiến họ không thể thực hiện các hoạt động thường ngày hoặc tham gia thể thao. Việc xác định bạn thuộc trường hợp nào giữa hai tình huống này là một phần quan trọng để quyết định hướng điều trị tiếp theo.
Khi Nào Nhiều Khả Năng Cần Phẫu Thuật Tái Tạo ACL?
Phẫu thuật tái tạo ACL không mặc nhiên là chỉ định bắt buộc cho mọi trường hợp rách ACL. Phẫu thuật trở thành lựa chọn đáng cân nhắc hơn khi chấn thương khiến đầu gối của bạn không thể đáp ứng các yêu cầu của sinh hoạt hằng ngày, công việc hoặc hoạt động thể thao. Một số yếu tố có thể khiến quyết định điều trị nghiêng về phía phẫu thuật tái tạo.
Đầu Gối Của Bạn Thường Xuyên Bị Khuỵu
Tình trạng mất vững kéo dài là một trong những lý do chính để cân nhắc phẫu thuật tái tạo ACL. Bạn có thể cảm thấy đầu gối bị khuỵu hoặc sụm xuống khi xoay người, đổi hướng hoặc thực hiện các động tác khác đòi hỏi khả năng kiểm soát cao hơn.
Nếu tình trạng này bắt đầu xảy ra trong các hoạt động thường ngày, sự mất vững có thể ảnh hưởng không chỉ đến việc chơi thể thao. Nó có thể làm giảm sự tự tin của bạn khi đi bộ, lên xuống cầu thang hoặc thực hiện các công việc đòi hỏi nhiều thể lực. Các đợt mất vững lặp đi lặp lại cũng có thể tạo thêm áp lực lên các cấu trúc như sụn chêm và sụn khớp.
Bạn Muốn Trở Lại Các Môn Thể Thao Có Động Tác Xoay Trụ Hoặc Đổi Hướng Đột Ngột
Mục tiêu thể thao của bạn có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc có cân nhắc phẫu thuật rách ACL hay không. Bóng đá, bóng rổ, bóng lưới, bóng bầu dục và các môn thể thao dùng vợt đều có những động tác đổi hướng đột ngột, xoay trụ, tiếp đất hoặc cắt hướng, tạo ra yêu cầu cao hơn đối với ACL.
Nếu bạn dự định quay lại các hoạt động này, đặc biệt là ở cấp độ cao, phẫu thuật tái tạo ACL có thể được cân nhắc để mang lại độ vững cần thiết cho các động tác đó. Ngược lại, những hoạt động ít va chạm với chuyển động dễ dự đoán hơn có thể tạo ra ít yêu cầu hơn đối với một khớp gối thiếu hụt chức năng ACL.
Phục Hồi Chức Năng Chưa Khôi Phục Được Độ Vững Chức Năng
Vật lý trị liệu có thể là một phần quan trọng trong điều trị rách ACL không phẫu thuật, nhưng đáp ứng ở mỗi người là khác nhau. Bạn có thể lấy lại sức mạnh và tầm vận động nhưng vẫn tiếp tục bị mất vững khi tăng mức độ hoạt động. Nếu một chương trình phục hồi chức năng có cấu trúc, việc điều chỉnh hoạt động và đeo nẹp khi phù hợp vẫn chưa giúp đầu gối của bạn hoạt động ổn định, khi đó phẫu thuật có thể được cân nhắc.
Bạn Có Các Chấn Thương Đầu Gối Khác
Rách ACL có thể xảy ra cùng lúc với tổn thương sụn chêm, sụn khớp hoặc các dây chằng khác. Những chấn thương đi kèm này có thể ảnh hưởng đến việc có chỉ định phẫu thuật hay không và cách lên kế hoạch điều trị.
Ví dụ, một số dạng rách sụn chêm xảy ra cùng với ACL mất vững có thể cần điều trị phẫu thuật. Vì vậy, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình sẽ đánh giá ACL trong tổng thể toàn bộ khớp gối thay vì xem dây chằng như một tổn thương riêng lẻ.
Điều Gì Xảy Ra Khi Được Chỉ Định Phẫu Thuật?
Khi phẫu thuật là một phần trong phác đồ điều trị ACL, phương pháp thường được áp dụng là tái tạo thay vì chỉ khâu nối dây chằng bị rách. Thủ thuật này thường được thực hiện bằng phẫu thuật lỗ khóa (nội soi khớp) với các đường rạch nhỏ quanh đầu gối. Một mảnh ghép gân, được lấy từ chính cơ thể bạn hoặc từ người hiến tặng, sẽ được sử dụng để tái tạo dây chằng bị rách và giúp khôi phục độ vững của khớp gối.
Phẫu thuật có thể không được tiến hành ngay lập tức. Tình trạng sưng và cứng khớp thường cần được cải thiện trước, và vật lý trị liệu trước mổ có thể được khuyến nghị để khôi phục tầm vận động và khả năng kiểm soát cơ.
Phục hồi chức năng vẫn tiếp tục sau phẫu thuật tái tạo và là một phần thiết yếu của quá trình hồi phục. Tiến trình quay lại chạy, nhảy và cuối cùng là trở lại thể thao được định hướng dựa trên mức độ hồi phục của đầu gối, bao gồm sức mạnh, khả năng kiểm soát động tác và hiệu suất chức năng.
Nhu cầu phẫu thuật ACL không phải lúc nào cũng rõ ràng ngay sau khi chấn thương. Một quá trình thăm khám toàn diện có thể giúp xác định hướng đi phù hợp nhất, với mục tiêu khôi phục chức năng và hỗ trợ bạn trở lại an toàn với những hoạt động quan trọng đối với bạn.
Nhận Biết Khi Nào Phẫu Thuật ACL Là Bước Tiếp Theo Phù Hợp
Nhu cầu phẫu thuật ACL không phải lúc nào cũng rõ ràng ngay sau khi chấn thương. Một quá trình thăm khám toàn diện có thể giúp xác định hướng đi phù hợp nhất, với mục tiêu khôi phục chức năng và hỗ trợ bạn trở lại an toàn với những hoạt động quan trọng đối với bạn.
Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi
Tại Phẫu thuật Chỉnh hình HC tại Singapore, các chấn thương ACL được đánh giá và điều trị bởi các bác sĩ chuyên khoa khớp gối Dr Henry Chan và Dr Nicholas Yeoh, cùng với Dr Tang Zhi Hao cũng là thành viên của đội ngũ chỉnh hình. Nếu bạn đang cân nhắc các lựa chọn sau khi bị rách ACL, hãy đặt lịch tư vấn để được thăm khám đầu gối và nhận hướng dẫn rõ ràng hơn về việc phẫu thuật có nên là một phần trong phác đồ điều trị của bạn hay không.
Câu hỏi thường gặp về thời điểm có thể cần phẫu thuật ACL
Bạn có thể đi lại bình thường khi bị rách ACL mà vẫn cần phẫu thuật không?
Trì hoãn phẫu thuật ACL có thể gây thêm tổn thương cho đầu gối không?
Bạn có thể thay đổi quyết định về phẫu thuật ACL sau khi đã thử điều trị không phẫu thuật không?
Gặp gỡ đội ngũ bác sĩ của chúng tôi
Dr Henry Chan
Giám đốc Y khoa & Bác sĩ tư vấn cấp cao Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Dr Nicholas Yeoh
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Edinburgh), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Dr Tang Zhi Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
