Bàn chân phẳng:
Triệu chứng, nguyên nhân và phương pháp điều trị tại Singapore
Bàn chân phẳng là một tình trạng phổ biến, trong đó vòm bàn chân trông thấp hoặc không có khi đứng. Một số người bị bàn chân phẳng mà không đau, trong khi những người khác lại cảm thấy khó chịu ở bàn chân, mắt cá chân hoặc thậm chí cả đầu gối sau khi đi bộ hoặc đứng lâu. Bạn có thể nhận thấy giày của mình bị mòn không đều, bàn chân nhanh mỏi hơn hoặc khó tìm được giày dép hỗ trợ tốt.
Bàn chân bẹt, hay còn gọi là pes planus trong y học, xảy ra khi vòm bàn chân bị sụp hoặc không phát triển đầy đủ. Điều này làm thay đổi cách phân bổ trọng lượng trên bàn chân và có thể làm thay đổi cơ chế đi bộ tổng thể. Mặc dù nhiều trường hợp nhẹ và không cần điều trị, nhưng những trường hợp bàn chân bẹt có triệu chứng có thể được hưởng lợi từ việc điều trị chuyên biệt để giảm áp lực và cải thiện sự thẳng hàng của bàn chân.
Các dấu hiệu và triệu chứng của bàn chân bẹt là gì?
Bàn chân bẹt có thể biểu hiện khác nhau tùy thuộc vào việc tình trạng này là linh hoạt hay cứng nhắc, và liệu nó có gây áp lực lên các cấu trúc xung quanh hay không. Một số người không có triệu chứng, trong khi những người khác lại bị đau hoặc mệt mỏi khi vận động. Các dấu hiệu và triệu chứng phổ biến của bàn chân bẹt bao gồm:
Vòm phẳng hoặc thấp
Khi đứng, vòm bàn chân có vẻ bị thu nhỏ hoặc phẳng hơn, và phần lớn lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất. Ở những người có bàn chân bẹt mềm dẻo, vòm bàn chân có thể xuất hiện trở lại khi ngồi hoặc đứng nhón chân.
Đau chân
Cảm giác khó chịu có thể xuất hiện ở vòm bàn chân, gót chân hoặc mắt cá chân bên trong do sự gia tăng áp lực lên các cơ, dây chằng và gân nâng đỡ.
Sưng tấy dọc theo mắt cá chân bên trong
Nếu gân chày sau bị căng giãn, có thể xuất hiện hiện tượng đau hoặc sưng dọc theo mặt trong của mắt cá chân.
Khó khăn khi đứng hoặc đi lại
Việc đứng hoặc đi bộ lâu có thể gây khó chịu do sự phân bố tải trọng trên bàn chân bị thay đổi.
Sự mòn giày không đều
Giày có thể bị mòn nhanh hơn ở mặt trong, phản ánh sự thay đổi trong phân bố trọng lượng và dáng đi.
Mệt mỏi ở chân
Các cơ nâng đỡ vòm bàn chân có thể dễ bị mỏi hơn, đặc biệt là sau khi hoạt động kéo dài.
Thay đổi dáng đi
Bàn chân phẳng có thể làm thay đổi cơ chế đi bộ, điều này có thể dẫn đến khó chịu ở mắt cá chân, đầu gối hoặc hông theo thời gian.
Nếu bạn nghi ngờ mình bị bàn chân bẹt hoặc đang bị đau chân dai dẳng, hãy đến khám và được các chuyên gia về bàn chân và mắt cá chân thăm khám. HC Orthopaedic Phẫu thuật giúp chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.
Tại sao điều đó xảy ra
Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây ra chứng bàn chân bẹt
Bàn chân bẹt có thể xuất hiện từ thời thơ ấu hoặc phát triển sau này trong cuộc sống. Trong nhiều trường hợp, tình trạng này là kết quả của sự kết hợp giữa cấu trúc bàn chân di truyền và các yếu tố gây áp lực kéo dài lên các mô nâng đỡ vòm bàn chân.
Cấu trúc bàn chân di truyền
Một số người sinh ra đã có dây chằng linh hoạt hơn hoặc hình dạng bàn chân khác thường, dẫn đến tình trạng vòm bàn chân thấp. Ở trẻ em và thanh thiếu niên, bàn chân bẹt linh hoạt là hiện tượng phổ biến và thường không gây đau.
Rối loạn chức năng gân chày sau
Ở người lớn, một trong những nguyên nhân quan trọng nhất gây ra chứng bàn chân bẹt tiến triển là sự suy yếu hoặc thoái hóa của gân chày sau. Gân này giúp nâng đỡ vòm bàn chân, và khi bị căng hoặc rách, vòm bàn chân có thể dần dần bị sụp xuống.
Những thay đổi liên quan đến tuổi tác
Khi chúng ta già đi, gân và dây chằng mất đi tính đàn hồi và sức mạnh. Theo thời gian, sự tích tụ áp lực cơ học có thể góp phần làm phẳng vòm bàn chân.
Chấn thương hoặc tổn thương
Gãy xương, tổn thương dây chằng hoặc tổn thương gân chày sau có thể làm thay đổi sự thẳng hàng của bàn chân và dẫn đến biến dạng bàn chân bẹt mắc phải.
Béo phì
Trọng lượng cơ thể dư thừa làm tăng tải trọng truyền qua vòm bàn chân với mỗi bước đi, gây thêm áp lực lên các cấu trúc nâng đỡ.
Các bệnh lý viêm nhiễm hoặc thần kinh cơ
Các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, thay đổi gân do tiểu đường hoặc một số rối loạn thần kinh cơ có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của khớp và góp phần gây sụp vòm bàn chân.
Hiểu rõ sự khác biệt
Bàn chân bẹt thuộc loại nào?
Bàn chân bẹt có thể được phân loại dựa trên độ linh hoạt và nguyên nhân cơ bản.
Chân đế phẳng linh hoạt
Đây là loại phổ biến nhất. Vòm bàn chân có thể nhìn thấy khi nhấc chân lên hoặc khi đứng nhón chân, nhưng sẽ phẳng ra khi chịu trọng lượng. Bàn chân bẹt mềm dẻo thường gặp ở trẻ em và nhiều người lớn, và có thể không gây ra triệu chứng trừ khi bị căng thẳng theo thời gian.
Chân đế phẳng cứng cáp
Ở những người có bàn chân bẹt cứng, vòm bàn chân vẫn không có dù ngồi hay đứng. Bàn chân có thể cảm thấy cứng và khả năng vận động ở một số khớp bị hạn chế. Loại này dễ gây khó chịu hơn và có thể liên quan đến các bất thường về cấu trúc xương.
Bàn chân bẹt mắc phải
Tình trạng này thường phát triển muộn hơn trong cuộc sống, thường do sự suy yếu của gân chày sau, gân nâng đỡ vòm bàn chân. Bệnh có thể bắt đầu bằng đau và sưng dọc theo mắt cá chân bên trong trước khi tiến triển đến tình trạng sụp vòm bàn chân rõ rệt và gót chân nghiêng ra ngoài. Nếu không được điều trị, bệnh có thể dần trở nặng và ảnh hưởng đến tư thế đi lại.
Hiểu về kết quả đánh giá của bạn
Bệnh bàn chân bẹt được chẩn đoán như thế nào?
Quá trình chẩn đoán bắt đầu bằng việc thu thập bệnh sử chi tiết và khám thực thể để đánh giá các triệu chứng, hình dạng vòm bàn chân và sự thẳng hàng tổng thể của bàn chân. Mục tiêu là xác định xem bàn chân bẹt là linh hoạt hay cứng nhắc, có gây ra triệu chứng gì không, và có liên quan đến gân hoặc khớp hay không.
Kiểm thử chức năng
Bạn có thể được yêu cầu đứng nhón chân hoặc thực hiện động tác nâng gót chân bằng một chân. Các bài kiểm tra này đánh giá độ linh hoạt của vòm bàn chân và chức năng của gân chày sau, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự nâng đỡ của vòm bàn chân.
Đánh giá dáng đi
Việc quan sát dáng đi của bạn nhằm mục đích xác định tình trạng bàn chân xoay vào trong quá mức, gót chân nghiêng hoặc các chuyển động bù trừ có thể góp phần gây khó chịu ở mắt cá chân, đầu gối hoặc hông.
Chụp X-quang khi chịu trọng lượng
Chụp X-quang tư thế đứng thường được thực hiện khi có triệu chứng hoặc triệu chứng ngày càng nặng. Vì bàn chân bẹt là biến dạng phụ thuộc vào tải trọng, nên việc chụp ảnh trong điều kiện chịu trọng lượng cho phép đánh giá chính xác sự thẳng hàng của xương và mức độ nghiêm trọng.
Siêu âm hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI)
Nếu nghi ngờ có rối loạn chức năng gân chày sau, tổn thương dây chằng hoặc viêm khớp, có thể cần chụp chiếu hình ảnh nâng cao để đánh giá chi tiết hơn các cấu trúc mô mềm.
Điều trị chứng bàn chân bẹt tại Singapore
Việc điều trị chứng bàn chân bẹt phụ thuộc vào việc tình trạng này có gây đau đớn, tiến triển hay ảnh hưởng đến khả năng đi lại hay không. Nhiều người bị bàn chân bẹt không cần điều trị. Việc điều trị được khuyến cáo khi các triệu chứng xuất hiện, khi có rối loạn chức năng gân hoặc khi biến dạng tiến triển theo thời gian.
Điều trị không phẫu thuật
Đối với hầu hết bệnh nhân, việc điều trị bắt đầu bằng các phương pháp bảo tồn. Mục tiêu là giảm áp lực lên vòm bàn chân, hỗ trợ chức năng gân và cải thiện sự thẳng hàng tổng thể của bàn chân.
Sửa đổi giày dép
Giày hỗ trợ với phần nâng đỡ vòm chân và phần gót chắc chắn có thể cải thiện sự ổn định và giảm tình trạng bàn chân bị lật vào trong quá mức.
Đế lót chỉnh hình
Các dụng cụ chỉnh hình được thiết kế riêng hoặc làm sẵn có thể giúp phân bổ lại áp lực, nâng đỡ vòm bàn chân và giảm căng thẳng lên gân chày sau.
Vật lý trị liệu và tăng cường sức mạnh
Các bài tập chuyên biệt tập trung vào việc tăng cường sức mạnh cho các cơ hỗ trợ vòm bàn chân, đặc biệt là cơ chày sau. Việc kéo giãn cơ bắp chân cũng có thể cải thiện độ linh hoạt của mắt cá chân và giảm căng thẳng.
Điều chỉnh hoạt động
Giảm các hoạt động cường độ cao trong giai đoạn đau giúp cho các gân và mô mềm bị viêm có thời gian phục hồi.
Quản lý cơn đau
Việc sử dụng thuốc chống viêm hoặc chườm đá trong thời gian ngắn có thể giúp kiểm soát các đợt bùng phát trong các trường hợp có triệu chứng.
Điều trị phẫu thuật
Phẫu thuật chỉnh hình bàn chân bẹt được xem xét khi bàn chân bẹt gây đau dai dẳng, biến dạng tiến triển hoặc rối loạn chức năng gân không cải thiện với các phương pháp điều trị không phẫu thuật thích hợp. Hầu hết mọi người đều đáp ứng tốt với các biện pháp bảo tồn, vì vậy phẫu thuật thường chỉ dành cho các trường hợp nặng hơn hoặc có triệu chứng rõ rệt. Loại phẫu thuật phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của biến dạng, tính toàn vẹn của gân và sự ảnh hưởng đến khớp. Mục tiêu là khôi phục sự thẳng hàng, cải thiện sự ổn định và giảm đau đồng thời bảo tồn chức năng tự nhiên của bàn chân càng nhiều càng tốt.
Tác động tiềm tàng lâu dài
Các biến chứng có thể phát sinh do bàn chân bẹt
Mặc dù nhiều người bị bàn chân phẳng không gặp triệu chứng gì, nhưng sự thay đổi cấu trúc bàn chân có thể gây áp lực lên các mô xung quanh và dẫn đến các vấn đề thứ phát theo thời gian.
Tác động tiềm tàng lâu dài
Các biến chứng có thể phát sinh do bàn chân bẹt
Mặc dù nhiều người bị bàn chân phẳng không gặp triệu chứng gì, nhưng sự thay đổi cấu trúc bàn chân có thể gây áp lực lên các mô xung quanh và dẫn đến các vấn đề thứ phát theo thời gian.
Hội chứng xương thuyền phụ
Một số người có thêm một xương ở phía trong bàn chân gọi là xương thuyền phụ. Ở những người bị bàn chân bẹt, sự căng thẳng gia tăng lên gân chày sau có thể gây kích ứng vùng này, dẫn đến đau và sưng dọc theo phần giữa bàn chân phía trong.
Rối loạn chức năng gân chày sau
Tình trạng quá tải mãn tính lên gân nâng đỡ vòm bàn chân có thể dẫn đến suy yếu hoặc thoái hóa. Điều này có thể dẫn đến sụp vòm bàn chân dần dần và biến dạng ngày càng trầm trọng.
Căng cơ khớp và viêm khớp
Sự phân bố tải trọng bất thường có thể làm tăng áp lực lên các khớp ở vùng giữa và gót chân, có khả năng góp phần gây cứng khớp hoặc thoái hóa ở những trường hợp kéo dài.
Hỗ trợ sự ổn định lâu dài của bàn chân tại HC Orthopaedic Ca phẫu thuật
Bàn chân bẹt có thể từ một biến thể cấu trúc không gây đau đớn đến một tình trạng tiến triển ảnh hưởng đến cơ chế đi lại và sự thẳng hàng tổng thể của chi dưới. Mặc dù nhiều người không cần điều trị, nhưng đau dai dẳng, căng gân hoặc sụp vòm bàn chân có thể nhìn thấy được không nên bỏ qua. Việc đánh giá sớm cho phép quản lý phù hợp, cho dù thông qua việc điều chỉnh giày dép, hỗ trợ chỉnh hình hoặc can thiệp có cấu trúc hơn trong các trường hợp nặng.
Hỗ trợ sự ổn định lâu dài của bàn chân tại HC Orthopaedic Ca phẫu thuật
Bàn chân bẹt có thể từ một biến thể cấu trúc không gây đau đớn đến một tình trạng tiến triển ảnh hưởng đến cơ chế đi lại và sự thẳng hàng tổng thể của chi dưới. Mặc dù nhiều người không cần điều trị, nhưng đau dai dẳng, căng gân hoặc sụp vòm bàn chân có thể nhìn thấy được không nên bỏ qua. Việc đánh giá sớm cho phép quản lý phù hợp, cho dù thông qua việc điều chỉnh giày dép, hỗ trợ chỉnh hình hoặc can thiệp có cấu trúc hơn trong các trường hợp nặng.
Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi
Tại HC Orthopaedic Surgery , các chuyên gia về bàn chân và mắt cá chân của chúng tôi cung cấp đánh giá toàn diện và điều trị chuyên biệt cho cả chứng bàn chân bẹt do vận động linh hoạt và chứng bàn chân bẹt mắc phải ở người lớn. Phòng khám được dẫn dắt bởi Tiến sĩ Henry Chan , cùng với Dr Nicholas Yeoh , Dr Toon Dong Hao và Dr Tang Zhi Hao , với các lĩnh vực chuyên môn bao gồm phẫu thuật bàn chân và mắt cá chân, chấn thương thể thao, gãy xương và chấn thương. Trọng tâm của chúng tôi là bảo tồn chức năng bàn chân, phục hồi sự thẳng hàng khi cần thiết và hỗ trợ khả năng vận động bền vững lâu dài.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về bàn chân phẳng
Bàn chân bẹt có thể gây đau ở các bộ phận khác trên cơ thể không?
Bàn chân bẹt có luôn gây đau không?
Phẫu thuật là cần thiết đối với chứng bàn chân bẹt khi nào?
Bàn chân bẹt có luôn ảnh hưởng đến cả hai bàn chân không?
Giảm cân có giúp giảm đau bàn chân bẹt không?
Gặp gỡ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi
Nhóm của chúng tôi bao gồm Tiến sĩ Henry Chan, Dr Nicholas Yeoh , Dr Toon Dong Hao , Và Dr Tang Zhi Hao — Các bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình giàu kinh nghiệm, có chuyên môn sâu rộng và luôn đặt bệnh nhân làm trung tâm trong quá trình chăm sóc.
Tiến sĩ Henry Chan
Giám đốc Y khoa & Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cao cấp
MBBS (Singapore), MRCS (Edinburgh), MMed (Phẫu thuật chỉnh hình), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Henry Chan là một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên về thay khớp và phẫu thuật chỉnh sửa phức tạp. Được đào tạo tại Bệnh viện Helios Endo-Klinik danh tiếng ở Đức theo chương trình học bổng MOH HMDP, ông đã thực hiện hơn 1.000 ca thay khớp và chuyên về các kỹ thuật thay khớp có hỗ trợ máy tính và robot để đạt được kết quả chính xác.
Dr Nicholas Yeoh
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cao cấp
MBChB (Đại học Edinburgh), MRCS (Đại học Edinburgh), MMed (Phẫu thuật chỉnh hình), FRCS (Đại học Edinburgh)
Dr Nicholas Yeoh Là chuyên gia chỉnh hình được Bộ Y tế công nhận và là thành viên của Học viện Phẫu thuật Hoàng gia Edinburgh. Được đào tạo chuyên sâu về tái tạo khớp háng và khớp gối tại Sydney theo chương trình học bổng HMDP của Bộ Y tế, ông chuyên về thay khớp xâm lấn tối thiểu, phẫu thuật robot và các kỹ thuật tiên tiến giúp tăng cường phục hồi và kết quả phẫu thuật.
Dr Toon Dong Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cao cấp
MBChB (Leeds), MRCS (Edinburgh), MMed (Phẫu thuật chỉnh hình), FRCS (Edinburgh)
Dr Toon Dong Hao Là một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình tài giỏi và là thành viên của Học viện Phẫu thuật Hoàng gia Edinburgh. Được đào tạo chuyên sâu về Phẫu thuật Vai và Khuỷu tay tại Sydney theo chương trình học bổng MOH HMDP, Tiến sĩ Toon chuyên về chấn thương thể thao, phẫu thuật nội soi khớp và các thủ thuật phức tạp về vai, khuỷu tay và đầu gối để phục hồi chức năng và khả năng vận động.
Dr Tang Zhi Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cao cấp
MBBS (Singapore), MRCS (Edinburgh), MMed (Phẫu thuật chỉnh hình), FRCS (Edinburgh)
Dr Tang Zhi Hao Là một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình được đào tạo chuyên sâu về các bệnh lý bàn chân và mắt cá chân. Ông đã hoàn thành chương trình đào tạo chuyên khoa Phẫu thuật Bàn chân và Mắt cá chân tại Bệnh viện Severance, Hệ thống Y tế Đại học Yonsei ở Seoul dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Jin Woo Lee. Trước khi mở phòng khám tư nhân, ông từng là Bác sĩ tư vấn và Phó Trưởng khoa Chỉnh hình tại Bệnh viện Khoo Teck Puat.
