Chấn thương gân Achilles:
Các loại, triệu chứng và phương pháp điều trị
Bạn không cần phải là vận động viên chuyên nghiệp mới có thể bị thương gân Achilles. Nhiều trường hợp xảy ra ở những người trưởng thành đang đi làm, những người tham gia bóng đá cuối tuần, chạy bộ buổi tối hoặc tập thể dục sau nhiều giờ ngồi ở bàn làm việc. Chạy nước rút đột ngột, xoay người nhanh hoặc đẩy mạnh có thể gây đau ở phía sau mắt cá chân và trong trường hợp nghiêm trọng hơn có thể bị gãy hoàn toàn.
Gân Achilles là dải sợi dày ở phía sau mắt cá chân, nối cơ bắp chân với xương gót chân. Nó cho phép bạn đẩy khỏi mặt đất khi đi bộ, leo cầu thang, nhảy và tăng tốc. Nó hấp thụ lực đáng kể với mỗi bước. Khi tải vượt quá khả năng của nó, sự căng thẳng, thoái hóa hoặc rách có thể xảy ra. Chấn thương có thể phát triển dần dần theo thời gian hoặc xảy ra đột ngột khi vận động mạnh. Hiểu cách biểu hiện chấn thương gân Achilles, cách chẩn đoán và cách điều trị có thể giúp bạn tìm kiếm sự chăm sóc kịp thời và giảm nguy cơ yếu hoặc tái chấn thương lâu dài.
Các dấu hiệu và triệu chứng của chấn thương gân Achilles thông thường
Chấn thương gân Achilles có thể dao động từ tình trạng lạm dụng dần dần cho đến đứt chấn thương đột ngột. Các triệu chứng thường phụ thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của vết thương.
Rách một phần gân Achilles
Rách một phần xảy ra khi một số, nhưng không phải tất cả, các sợi gân bị đứt. Điều này có thể xảy ra khi bị đẩy mạnh, nhảy hoặc thay đổi hướng đột ngột.
Các triệu chứng có thể bao gồm:
- Đau nhói đột ngột ở phía sau mắt cá chân
- Sưng và đau dọc theo gân
- Đau khi đi lại hoặc rặn
- Yếu hơn so với bên không bị thương
Không giống như đứt hoàn toàn, bạn vẫn có thể cử động một số, mặc dù có thể gây đau.
Đứt gân Achilles hoàn toàn
Đứt hoàn toàn là đứt gân hoàn toàn. Nó thường xảy ra khi xe tăng tốc, nhảy hoặc chuyển động xoay đột ngột.
Các tính năng tiêu biểu bao gồm:
- Cảm giác “bốp” hoặc đột ngột
- Đau ngay lập tức, đôi khi giảm đau ngay sau đó
- Khó khăn khi đi lại hoặc đẩy chân ra
- Không thể kiễng chân ở bên bị ảnh hưởng
- Có một khoảng trống có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy được ở gân trong một số trường hợp
Vỡ hoàn toàn thường cần được đánh giá y tế khẩn cấp để xác định liệu điều trị bằng phẫu thuật hay không phẫu thuật là phù hợp.
Bệnh gân Achilles (Không chèn và chèn)
Bệnh gân Achilles, thường được gọi là viêm gân, là dạng chấn thương Achilles phổ biến nhất. Nó thường phát triển dần dần do căng thẳng lặp đi lặp lại chứ không phải do một sự kiện chấn thương đơn lẻ. Các triệu chứng có thể bắt đầu âm thầm và trầm trọng hơn theo thời gian nếu hoạt động tiếp tục mà không hồi phục đầy đủ.
Bệnh gân Achilles không chèn ép
Bệnh này ảnh hưởng đến phần giữa của gân, thường cao hơn khoảng 2 đến 6 cm nơi nó bám vào xương gót chân.
Các dấu hiệu và triệu chứng thường gặp bao gồm:
Đau âm ỉ hoặc đau nhức dọc giữa gân
Cứng cứng buổi sáng cải thiện khi cử động nhẹ
Đau khi bóp gân
Sưng nhẹ hoặc dày lên ở vùng bị ảnh hưởng
Cơn đau trầm trọng hơn sau khi chạy hoặc nhảy
Theo thời gian, gân có thể có dạng nốt hoặc dày lên do thoái hóa các sợi.
Bệnh gân Achilles chèn ép
Điều này xảy ra tại điểm gân bám vào xương gót chân.
Các triệu chứng có thể bao gồm:
Đau và nhức trực tiếp ở phía sau gót chân
Khó chịu khi đi giày ép vào khu vực đó
Sưng hoặc xương nhô ra ở điểm bám gân
Đau khi đi bộ lên dốc, leo cầu thang hoặc thực hiện các động tác chống đẩy
Bệnh gân bám vào đôi khi có thể liên quan đến các gai xương nhỏ hoặc kích ứng các mô xung quanh.
Tại sao nó xảy ra
Các Nguyên nhân phổ biến của chấn thương gân Achilles là gì?
Những chấn thương này thường xảy ra khi tải trọng đặt lên gân vượt quá sức bền cấu trúc của nó, thường là do hoạt động thay đổi đột ngột.
-
Hoạt động thể chất tăng đột ngột
Những người được gọi là “chiến binh cuối tuần” đặc biệt dễ bị tổn thương. Khi một người thường ít hoạt động đột nhiên tham gia các môn thể thao cường độ cao, chạy nước rút hoặc nhảy, gân có thể không được điều hòa để xử lý tải trọng tăng đột ngột. Tình trạng quá tải nhanh chóng này có thể dẫn đến tổn thương vi mô trong gân hoặc trong trường hợp nghiêm trọng hơn là rách một phần hoặc toàn bộ.
-
Chuyển động mạnh hoặc lực cao
Tăng tốc đột ngột, nhảy, xoay người hoặc đẩy mạnh có thể gây ra lực kéo rất cao lên gân Achilles. Nhiều vết đứt xảy ra trong các chuyển động bùng nổ này thay vì khi chạy bộ hoặc đi bộ đều đặn, đặc biệt nếu gân đã yếu đi.
-
Căng cơ lặp đi lặp lại và sử dụng quá mức
Tải trọng lặp đi lặp lại mà không phục hồi đầy đủ có thể gây ra vi chấn thương tích lũy. Theo thời gian, gân có thể bị thoái hóa, dẫn đến đau đớn, cứng khớp và giảm khả năng phục hồi.
Biết hồ sơ rủi ro của bạn
Các Yếu tố rủi ro đối với chấn thương gân Achilles là gì?
Một số yếu tố nhất định làm tăng khả năng bị chấn thương bằng cách giảm khả năng phục hồi của gân hoặc thay đổi cách truyền lực qua gân.
-
Tuổi tác và độ đàn hồi của gân giảm
Đứt Achilles thường thấy nhất ở nam giới từ 30 đến 50 tuổi. Khi chúng ta già đi, gân dần trở nên kém đàn hồi và kém khả năng chịu tải trọng đột ngột. Điều này khiến nó dễ bị rách hơn khi thực hiện các chuyển động mạnh.
-
Cơ bắp chân bị bó chặt hoặc Khả năng vận động mắt cá chân bị hạn chế
Tính linh hoạt hạn chế làm tăng sức căng truyền qua gân Achilles khi đi và chạy. Khi cơ bắp chân bị căng, gân phải hấp thụ lực lớn hơn sau mỗi bước đi, làm tăng nguy cơ quá tải.
-
Cơ học của bàn chân
Việc xoay bàn chân quá mức hoặc thay đổi cách căn chỉnh của bàn chân có thể thay đổi cách phân bổ lực qua mắt cá chân và gân. Theo thời gian, kiểu tải trọng bất thường có thể góp phần gây kích ứng hoặc thoái hóa.
-
Sử dụng một số loại thuốc
Một số loại thuốc kháng sinh (chẳng hạn như fluoroquinolones) và sử dụng steroid lâu dài có liên quan đến việc tăng nguy cơ đứt gân. Những loại thuốc này có thể làm suy yếu cấu trúc collagen mang lại sức mạnh cho gân.
Tại Bệnh viện Chỉnh hình HC, các chuyên gia về bàn chân và mắt cá chân của chúng tôi cung cấp dịch vụ chăm sóc toàn diện cho các chấn thương gân Achilles, điều chỉnh phương pháp điều trị phù hợp với mức độ nghiêm trọng của tình trạng nhằm hỗ trợ phục hồi an toàn.
Hiểu đánh giá của bạn
Chấn thương gân Achilles Chẩn đoán như thế nào?
Chẩn đoán bắt đầu bằng bệnh sử chi tiết và khám thực thể. Chuyên gia của bạn sẽ đánh giá các triệu chứng bắt đầu như thế nào, liệu đó có phải là một chấn thương đột ngột hay cơn đau khởi phát từ từ hay không và tình trạng này ảnh hưởng như thế nào đến việc đi lại hoặc hoạt động. Việc kiểm tra tập trung vào bắp chân và mắt cá chân giúp xác định mức độ nghiêm trọng và loại chấn thương.
-
Bài kiểm tra Thompson (Squeeze)
Trong bài kiểm tra này, bạn sẽ nằm úp mặt trong khi chuyên gia bóp nhẹ cơ bắp chân của bạn. Ở gân bình thường, hành động này khiến bàn chân tự động hướng xuống dưới, được gọi là gập lòng bàn chân. Nếu bàn chân không cử động, đó là dấu hiệu lâm sàng cổ điển của tình trạng đứt gân Achilles hoàn toàn.
-
Phân tích sờ nắn và chuyển động
Gân được kiểm tra xem có đau, sưng hoặc dày cục bộ hay không. Trong trường hợp đứt gân, có thể sờ thấy một khoảng trống dọc theo gân. dáng đi của bạn được đánh giá và bạn có thể được yêu cầu thực hiện động tác nâng gót chân bằng một chân. Khó khăn hoặc không thể nhấc gót chân lên khỏi mặt đất có thể cho thấy tình trạng rối loạn chức năng gân đáng kể.
-
Siêu âm và quét MRI
Hình ảnh siêu âm cho phép đánh giá gân theo thời gian thực và có thể xác định tình trạng dày lên, rách một phần hoặc đứt hoàn toàn. Nó thường được sử dụng như một công cụ hình ảnh đầu tiên. MRI cung cấp đánh giá chi tiết hơn về cấu trúc gân và các mô mềm xung quanh. Nó đặc biệt hữu ích để đánh giá mức độ rách, đo độ co rút của gân khi bị đứt và lập kế hoạch điều trị phẫu thuật khi cần thiết.
Chấn thương gân Achilles Phương pháp điều trị tại Singapore
Việc điều trị chấn thương gân Achilles tùy thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của tình trạng này cũng như mức độ hoạt động và mục tiêu phục hồi của bạn. Mục đích chính của phòng khám của chúng tôi là giảm đau, thúc đẩy quá trình lành gân và phục hồi sức mạnh cũng như chức năng đồng thời giảm nguy cơ tái chấn thương.
Điều trị không phẫu thuật
Nhiều trường hợp bệnh gân Achilles và một số trường hợp đứt gân có thể được điều trị mà không cần phẫu thuật.
-
Sửa đổi hoạt động
Giảm hoặc tạm dừng các hoạt động có tác động mạnh giúp gân có thời gian phục hồi. Các lựa chọn thay thế ít tác động như đạp xe hoặc bơi lội có thể được khuyến nghị trong giai đoạn hồi phục.
-
Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng cấu trúc
Chương trình phục hồi chức năng có hướng dẫn là trọng tâm của quá trình phục hồi. Điều này thường bao gồm các bài tập chịu lực tăng dần, đặc biệt là tăng cường sức mạnh lệch tâm, để cải thiện khả năng hoạt động của gân và khả năng phục hồi.
-
Cố định khi bị đứt
Trong một số trường hợp vỡ hoàn toàn, điều trị không phẫu thuật có thể bao gồm việc mang giày đi bộ với bàn chân ở tư thế gập nhẹ lòng bàn chân để các đầu vết rách lành lại với nhau. Vị trí được điều chỉnh dần dần trong vài tuần dưới sự giám sát.
-
Kiểm soát cơn đau và các liệu pháp bổ trợ
Các biện pháp và phương thức giảm đau ngắn hạn như liệu pháp sóng xung kích có thể được xem xét trong các trường hợp mãn tính, tùy thuộc vào đánh giá của từng cá nhân.
Điều trị bằng phẫu thuật
Phẫu thuật có thể được khuyến nghị đối với trường hợp vỡ hoàn toàn ở những người đang hoạt động, rách một phần lớn hoặc những trường hợp không cải thiện khi chăm sóc thận trọng.
-
Sửa chữa gân Achilles
Đối với các vết đứt, các đầu gân bị rách được khâu lại với nhau để khôi phục tính liên tục và sức mạnh. Phục hồi chức năng có kiểm soát sớm thường diễn ra sau phẫu thuật để tối ưu hóa quá trình phục hồi.
-
Phẫu thuật cắt bỏ và tái tạo
Trong các trường hợp mãn tính hoặc thoái hóa không thể điều trị không phẫu thuật, mô gân bị tổn thương có thể được cắt bỏ. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, có thể cần phải tái tạo hoặc nâng gân.
Phục hồi và phục hồi
Bất kể phương pháp điều trị nào, phục hồi chức năng đều đóng một vai trò quan trọng. Các mốc thời gian phục hồi khác nhau, nhưng vật lý trị liệu có cấu trúc là điều cần thiết để lấy lại sức mạnh bắp chân, khả năng vận động và thăng bằng của mắt cá chân. Việc quay lại chơi các môn thể thao có tác động mạnh thường cần vài tháng và cần được hướng dẫn bằng đánh giá lâm sàng.
Chăm sóc gân Achilles tại Bệnh viện phẫu thuật chỉnh hình HC
Chấn thương gân Achilles có thể dao động từ tình trạng lạm dụng dần dần đến đứt gân đột ngột và việc xử lý đúng cách phụ thuộc vào chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời. Dù được điều trị bảo tồn bằng phương pháp phục hồi chức năng có cấu trúc hay phẫu thuật đối với những vết rách nghiêm trọng hơn, mục tiêu đều là phục hồi sức mạnh của gân, bảo vệ chức năng lâu dài và giảm nguy cơ tái chấn thương.
Chăm sóc gân Achilles tại Bệnh viện phẫu thuật chỉnh hình HC
Chấn thương gân Achilles có thể dao động từ tình trạng lạm dụng dần dần đến đứt gân đột ngột và việc xử lý đúng cách phụ thuộc vào chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời. Dù được điều trị bảo tồn bằng phương pháp phục hồi chức năng có cấu trúc hay phẫu thuật đối với những vết rách nghiêm trọng hơn, mục tiêu đều là phục hồi sức mạnh của gân, bảo vệ chức năng lâu dài và giảm nguy cơ tái chấn thương.
Nhóm chuyên môn của chúng tôi
Tại Phẫu thuật chỉnh hình HC, chúng tôi quản lý toàn bộ các loại chấn thương gân Achilles, từ bệnh gân đến đứt phức tạp. Hoạt động này được dẫn dắt bởi Dr Henry Chan, cùng với Dr Nicholas Yeoh, Dr Toon Dong Hao và Dr Tang Zhi Hao, người có mối quan tâm lâm sàng bao gồm phẫu thuật bàn chân và mắt cá chân, chấn thương thể thao cũng như gãy xương và chấn thương. Nhóm của chúng tôi tập trung vào việc phục hồi sức mạnh của gân, bảo tồn chức năng mắt cá chân và hỗ trợ sự tự tin trở lại với thể thao và hoạt động hàng ngày.
Các câu hỏi thường gặp (FAQ) Về chấn thương gân Achilles
Đứt gân Achilles có thể lành mà không cần phẫu thuật không?
Sau chấn thương gân Achilles, bao lâu tôi có thể đi lại bình thường?
Vì sao gân Achilles của tôi đau hơn vào buổi sáng?
Có bài tập nào tôi nên tránh khi bị chấn thương Achilles không?
Điều gì xảy ra nếu đứt gân Achilles không được điều trị?
Nguy cơ đứt lại sau chấn thương gân Achilles là bao nhiêu?
Khi nào tôi có thể quay lại thể thao sau chấn thương gân Achilles?
Gặp gỡ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi
Dr Henry Chan
Giám đốc Y khoa & Bác sĩ tư vấn cấp cao Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Henry Chan là chuyên gia phẫu thuật chấn thương chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên thay khớp và phẫu thuật chỉnh sửa phức tạp. Ông được đào tạo tại Helios Endo-Klinik (Đức) theo học bổng MOH HMDP và đã thực hiện hơn 1.000 ca thay khớp. Bác sĩ đặc biệt thành thạo các kỹ thuật thay khớp bằng máy tính và robot để mang lại kết quả chính xác.
Dr Nicholas Yeoh
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Edinburgh), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Nicholas Yeoh là chuyên gia chấn thương chỉnh hình được Bộ Y tế công nhận và là hội viên Royal College of Surgeons of Edinburgh. Ông từng nhận học bổng chuyên sâu về tái tạo khớp háng và gối tại Sydney. Bác sĩ chuyên thay khớp ít xâm lấn, phẫu thuật robot và các kỹ thuật hiện đại giúp phục hồi nhanh, mang lại kết quả tốt.
Dr Toon Dong Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Leeds), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Toon Dong Hao là chuyên gia chấn thương chỉnh hình với nhiều kinh nghiệm và là hội viên Royal College of Surgeons of Edinburgh. Ông được đào tạo chuyên sâu về phẫu thuật vai và khuỷu tay tại Sydney. Bác sĩ Toon tập trung điều trị chấn thương thể thao, nội soi khớp và các phẫu thuật phức tạp giúp phục hồi vận động.
Dr Tang Zhi Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Tang Zhi Hao là chuyên gia phẫu thuật chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên về các bệnh lý bàn chân và cổ chân. Ông từng tu nghiệp chuyên sâu về phẫu thuật bàn chân, cổ chân tại Bệnh viện Severance, Đại học Yonsei (Seoul) với GS Jin Woo Lee. Trước khi làm tư, ông từng là cố vấn và phó trưởng khoa chỉnh hình tại Bệnh viện Khoo Teck Puat.
