Chấn thương gân Achilles:
Các loại, triệu chứng và phương pháp điều trị
Bạn không cần phải là vận động viên chuyên nghiệp mới bị chấn thương gân Achilles. Nhiều trường hợp xảy ra ở người lớn đi làm, những người tranh thủ chơi bóng đá cuối tuần, chạy bộ buổi tối hoặc tập gym sau nhiều giờ ngồi làm việc ở bàn giấy. Một cú chạy nước rút đột ngột, xoay người nhanh hoặc đẩy người mạnh có thể gây đau ở phía sau mắt cá chân, và trong trường hợp nghiêm trọng hơn, có thể dẫn đến đứt gân hoàn toàn.
Gân Achilles là dải xơ dày ở phía sau mắt cá chân, nối các cơ bắp chân với xương gót chân. Nó cho phép bạn đẩy người khỏi mặt đất khi đi bộ, leo cầu thang, nhảy và tăng tốc. Gân Achilles hấp thụ một lực đáng kể với mỗi bước đi. Khi tải trọng vượt quá khả năng chịu đựng, có thể xảy ra căng cơ, thoái hóa hoặc rách. Chấn thương có thể phát triển dần dần theo thời gian hoặc xảy ra đột ngột trong một chuyển động mạnh. Hiểu rõ các triệu chứng của chấn thương gân Achilles, cách chẩn đoán và cách điều trị chúng có thể giúp bạn tìm kiếm sự chăm sóc kịp thời và giảm nguy cơ suy yếu lâu dài hoặc tái chấn thương.
Dấu hiệu và triệu chứng của các chấn thương gân Achilles thường gặp
Chấn thương gân Achilles có thể từ tình trạng lạm dụng dần dần đến đứt gân đột ngột do chấn thương. Các triệu chứng thường phụ thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của chấn thương.
Rách một phần gân Achilles
Rách một phần xảy ra khi một số, nhưng không phải tất cả, các sợi gân bị đứt. Điều này có thể xảy ra trong khi đẩy mạnh, nhảy hoặc thay đổi hướng đột ngột.
Các triệu chứng có thể bao gồm:
- Cơn đau nhói đột ngột ở phía sau mắt cá chân
- Sưng và đau dọc theo gân
- Đau khi đi bộ hoặc đẩy người lên.
- Yếu hơn so với bên không bị thương.
Khác với trường hợp đứt hoàn toàn, người bệnh vẫn có thể cử động được một chút, mặc dù có thể gây đau.
Đứt hoàn toàn gân Achilles
Đứt hoàn toàn gân là tình trạng đứt hoàn toàn gân. Tình trạng này thường xảy ra khi tăng tốc đột ngột, nhảy hoặc xoay người.
Các đặc điểm điển hình bao gồm:
- Cảm giác "bụp" hoặc giật đột ngột.
- Cảm giác đau xuất hiện ngay lập tức, đôi khi sau đó cơn đau giảm dần trong thời gian ngắn.
- Khó khăn khi đi lại hoặc chống chân xuống đất.
- Không thể đứng nhón chân ở bên bị ảnh hưởng.
- Trong một số trường hợp, có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy khoảng trống trong gân.
Vỡ hoàn toàn thường cần được thăm khám y tế khẩn cấp để xác định xem phương pháp điều trị phẫu thuật hay không phẫu thuật là phù hợp.
Viêm gân Achilles (không liên quan đến điểm bám và liên quan đến điểm bám)
Viêm gân Achilles, thường được gọi là viêm gân, là dạng tổn thương gân Achilles phổ biến nhất. Bệnh thường phát triển dần dần do căng thẳng lặp đi lặp lại hơn là do một chấn thương đơn lẻ. Các triệu chứng có thể bắt đầu một cách nhẹ nhàng và trở nên tồi tệ hơn theo thời gian nếu hoạt động tiếp tục mà không có sự phục hồi đầy đủ.
Viêm gân Achilles không do tổn thương bám
Điều này ảnh hưởng đến phần giữa của gân, thường là khoảng 2 đến 6 cm phía trên chỗ gân bám vào xương gót chân.
Các dấu hiệu và triệu chứng thường gặp bao gồm:
Đau âm ỉ hoặc nhức nhối dọc theo giữa gân.
Cứng khớp buổi sáng, giảm bớt khi vận động nhẹ.
Cảm giác đau khi ấn vào gân.
Sưng nhẹ hoặc dày lên ở vùng bị ảnh hưởng.
Cơn đau trở nên trầm trọng hơn sau khi chạy hoặc nhảy.
Theo thời gian, gân có thể trở nên sần sùi hoặc dày lên do những thay đổi thoái hóa bên trong các sợi gân.
Viêm gân Achilles tại điểm bám
Hiện tượng này xảy ra tại điểm gân bám vào xương gót chân.
Các triệu chứng có thể bao gồm:
Đau và nhạy cảm ngay phía sau gót chân
Cảm thấy khó chịu khi mang giày gây áp lực lên vùng đó.
Sưng hoặc chỗ xương nhô ra tại vị trí bám của gân.
Đau khi đi bộ lên dốc, leo cầu thang hoặc thực hiện các động tác đẩy người về phía trước.
Viêm gân điểm bám đôi khi có thể liên quan đến gai xương nhỏ hoặc kích ứng các mô xung quanh.
Tại sao điều đó xảy ra
Những nguyên nhân phổ biến gây ra chấn thương gân Achilles là gì?
Những chấn thương này thường xảy ra khi tải trọng đặt lên gân vượt quá sức chịu đựng của cấu trúc gân, thường là do những thay đổi đột ngột trong hoạt động.
Tăng đột ngột hoạt động thể chất
Những người chỉ chơi thể thao vào cuối tuần thường dễ bị tổn thương. Khi một người vốn ít vận động đột nhiên tham gia các môn thể thao cường độ cao như chạy nước rút hoặc nhảy, gân có thể chưa đủ sức chịu đựng sự gia tăng đột ngột này. Tình trạng quá tải nhanh chóng này có thể dẫn đến tổn thương vi mô bên trong gân hoặc, trong trường hợp nghiêm trọng hơn, rách một phần hoặc toàn bộ.
Các chuyển động bùng nổ hoặc có lực mạnh
Việc tăng tốc đột ngột, nhảy, xoay người hoặc đẩy mạnh có thể tạo ra sức căng rất lớn lên gân Achilles. Nhiều trường hợp đứt gân xảy ra trong những chuyển động bùng nổ này hơn là khi chạy bộ hoặc đi bộ đều đặn, đặc biệt nếu gân đã bị yếu từ trước.
Căng thẳng lặp đi lặp lại và lạm dụng
Việc chịu tải lặp đi lặp lại mà không có thời gian phục hồi đầy đủ có thể gây ra tổn thương vi mô tích lũy. Theo thời gian, gân có thể bị thoái hóa, dẫn đến đau, cứng khớp và giảm độ đàn hồi.
Hiểu rõ hồ sơ rủi ro của bạn
Các yếu tố nguy cơ gây chấn thương gân Achilles là gì?
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ chấn thương bằng cách làm giảm độ đàn hồi của gân hoặc làm thay đổi cách truyền lực qua gân.
Tuổi tác và sự giảm độ đàn hồi của gân
Đứt gân Achilles thường gặp nhất ở nam giới từ 30 đến 50 tuổi. Khi chúng ta già đi, gân dần trở nên kém đàn hồi và khả năng chịu đựng tải trọng cao đột ngột giảm đi. Điều này khiến nó dễ bị rách hơn trong các chuyển động mạnh.
Cơ bắp chân căng cứng hoặc khả năng vận động khớp mắt cá chân bị hạn chế
Sự hạn chế về độ linh hoạt làm tăng áp lực truyền qua gân Achilles trong quá trình đi bộ và chạy. Khi các cơ bắp chân bị căng cứng, gân phải chịu lực lớn hơn với mỗi bước đi, làm tăng nguy cơ quá tải.
Cơ học bàn chân
Tình trạng lật bàn chân quá mức hoặc lệch trục bàn chân có thể làm thay đổi cách phân bổ lực tác động lên mắt cá chân và gân. Theo thời gian, các kiểu tải trọng bất thường có thể góp phần gây kích ứng hoặc thoái hóa.
Sử dụng một số loại thuốc nhất định
Một số loại kháng sinh (như fluoroquinolone) và việc sử dụng steroid lâu dài có liên quan đến nguy cơ đứt gân cao hơn. Những loại thuốc này có thể làm suy yếu cấu trúc collagen, vốn là yếu tố tạo nên sức mạnh của gân.
Tại HC Orthopaedic Tại bộ phận phẫu thuật, các chuyên gia về bàn chân và mắt cá chân của chúng tôi cung cấp dịch vụ chăm sóc toàn diện cho các chấn thương gân Achilles, điều chỉnh phương pháp điều trị tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh để hỗ trợ quá trình phục hồi an toàn.
Hiểu về kết quả đánh giá của bạn
Chấn thương gân Achilles được chẩn đoán như thế nào?
Việc chẩn đoán bắt đầu bằng việc thu thập bệnh sử chi tiết và khám thực thể. Bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá xem các triệu chứng bắt đầu như thế nào, liệu đó là chấn thương đột ngột hay đau khởi phát từ từ, và tình trạng này ảnh hưởng đến việc đi lại hoặc hoạt động như thế nào. Khám kỹ vùng bắp chân và mắt cá chân giúp xác định mức độ nghiêm trọng và loại chấn thương.
Thử nghiệm Thompson (ép)
Trong bài kiểm tra này, bạn sẽ nằm sấp trong khi chuyên gia nhẹ nhàng bóp cơ bắp chân của bạn. Ở một gân bình thường, động tác này khiến bàn chân tự động hướng xuống dưới, được gọi là gập bàn chân xuống (plantarflexion). Nếu bàn chân không cử động, đó là dấu hiệu lâm sàng điển hình của việc đứt hoàn toàn gân Achilles.
Sờ nắn và phân tích chuyển động
Bác sĩ sẽ kiểm tra gân để tìm dấu hiệu đau nhức, sưng tấy hoặc dày lên cục bộ. Trong trường hợp đứt gân, có thể sờ thấy một khoảng trống dọc theo gân. Dáng đi của bạn sẽ được đánh giá, và bạn có thể được yêu cầu thực hiện động tác nâng gót chân bằng một chân. Khó khăn hoặc không thể nâng gót chân khỏi mặt đất có thể là dấu hiệu của rối loạn chức năng gân nghiêm trọng.
Siêu âm và chụp cộng hưởng từ (MRI)
Siêu âm cho phép đánh giá gân theo thời gian thực và có thể xác định sự dày lên, rách một phần hoặc đứt hoàn toàn. Nó thường được sử dụng như một công cụ chẩn đoán hình ảnh ban đầu. Cộng hưởng từ (MRI) cung cấp đánh giá chi tiết hơn về cấu trúc gân và các mô mềm xung quanh. Nó đặc biệt hữu ích để đánh giá mức độ rách, đo độ co rút của gân trong trường hợp đứt và lập kế hoạch điều trị phẫu thuật khi cần thiết.
Điều trị chấn thương gân Achilles tại Singapore
Việc điều trị chấn thương gân Achilles phụ thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của bệnh, cũng như mức độ hoạt động và mục tiêu phục hồi của bạn. Mục tiêu chính của phòng khám chúng tôi là giảm đau, thúc đẩy quá trình lành gân và khôi phục sức mạnh cũng như chức năng, đồng thời giảm nguy cơ tái chấn thương.
Điều trị không phẫu thuật
Nhiều trường hợp viêm gân Achilles và một số trường hợp đứt gân có thể được điều trị mà không cần phẫu thuật.
Điều chỉnh hoạt động
Giảm hoặc tạm thời ngừng các hoạt động cường độ cao sẽ giúp gân có thời gian phục hồi. Các hoạt động ít tác động hơn như đạp xe hoặc bơi lội có thể được khuyến nghị trong giai đoạn hồi phục.
Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng có cấu trúc
Một chương trình phục hồi chức năng có hướng dẫn là yếu tố then chốt trong quá trình hồi phục. Chương trình này thường bao gồm các bài tập tăng dần cường độ, đặc biệt là các bài tập tăng cường sức mạnh theo kiểu ly tâm, để cải thiện khả năng chịu lực và độ đàn hồi của gân.
Cố định vết thương khi bị đứt
Trong một số trường hợp đứt hoàn toàn, phương pháp điều trị không phẫu thuật có thể bao gồm việc mang giày hỗ trợ đi bộ với bàn chân ở tư thế hơi gập xuống để cho phép các đầu bị đứt liền lại với nhau. Tư thế này sẽ được điều chỉnh dần dần trong vài tuần dưới sự giám sát.
Quản lý cơn đau và các liệu pháp hỗ trợ
Các biện pháp và phương pháp giảm đau ngắn hạn như liệu pháp sóng xung kích có thể được xem xét trong các trường hợp mãn tính, tùy thuộc vào đánh giá từng trường hợp cụ thể.
Điều trị phẫu thuật
Phẫu thuật có thể được khuyến nghị đối với các trường hợp đứt hoàn toàn ở những người năng động, các vết rách một phần lớn hoặc các trường hợp không cải thiện khi điều trị bảo tồn.
Phẫu thuật sửa chữa gân Achilles
Đối với trường hợp đứt gân, các đầu gân bị rách sẽ được khâu lại với nhau để khôi phục sự liên tục và sức mạnh. Phục hồi chức năng có kiểm soát sớm thường được thực hiện sau phẫu thuật để tối ưu hóa quá trình hồi phục.
Cắt lọc và tái tạo
Trong các trường hợp mãn tính hoặc thoái hóa không đáp ứng với điều trị không phẫu thuật, mô gân bị tổn thương có thể được loại bỏ. Trong các trường hợp nặng hơn, có thể cần phải tái tạo hoặc tăng cường gân.
Phục hồi và tái hòa nhập
Bất kể phương pháp điều trị nào, phục hồi chức năng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Thời gian hồi phục có thể khác nhau, nhưng vật lý trị liệu có cấu trúc là điều cần thiết để lấy lại sức mạnh cơ bắp chân, khả năng vận động khớp mắt cá chân và khả năng giữ thăng bằng. Việc quay trở lại các môn thể thao cường độ cao thường cần vài tháng và nên được hướng dẫn bởi đánh giá lâm sàng.
Chăm sóc gân Achilles tại HC Orthopaedic Ca phẫu thuật
Chấn thương gân Achilles có thể từ tình trạng quá tải dần dần đến đứt đột ngột, và phương pháp điều trị đúng đắn phụ thuộc vào chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời. Cho dù được điều trị bảo tồn bằng phục hồi chức năng có cấu trúc hay phẫu thuật đối với các vết rách nghiêm trọng hơn, mục tiêu là khôi phục sức mạnh của gân, bảo vệ chức năng lâu dài và giảm nguy cơ tái chấn thương.
Chăm sóc gân Achilles tại HC Orthopaedic Ca phẫu thuật
Chấn thương gân Achilles có thể từ tình trạng quá tải dần dần đến đứt đột ngột, và phương pháp điều trị đúng đắn phụ thuộc vào chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời. Cho dù được điều trị bảo tồn bằng phục hồi chức năng có cấu trúc hay phẫu thuật đối với các vết rách nghiêm trọng hơn, mục tiêu là khôi phục sức mạnh của gân, bảo vệ chức năng lâu dài và giảm nguy cơ tái chấn thương.
Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi
Tại HC Orthopaedic Surgery , chúng tôi điều trị toàn diện các chấn thương gân Achilles, từ viêm gân đến đứt gân phức tạp. Phòng khám được dẫn dắt bởi Tiến sĩ Henry Chan , cùng với Dr Nicholas Yeoh , Dr Toon Dong Hao và Dr Tang Zhi Hao , với các chuyên môn lâm sàng bao gồm phẫu thuật bàn chân và mắt cá chân, chấn thương thể thao , gãy xương và chấn thương. Đội ngũ của chúng tôi tập trung vào việc phục hồi sức mạnh của gân, bảo tồn chức năng mắt cá chân và hỗ trợ bệnh nhân tự tin trở lại hoạt động thể thao và sinh hoạt hàng ngày.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về chấn thương gân Achilles
Liệu vết rách gân Achilles có thể tự lành mà không cần phẫu thuật?
Mất bao lâu để có thể đi lại được sau chấn thương gân Achilles?
Tại sao gân Achilles của tôi lại đau hơn vào buổi sáng?
Tôi nên tránh những bài tập nào khi bị chấn thương gân Achilles?
Điều gì sẽ xảy ra nếu đứt gân Achilles mà không được điều trị?
Nguy cơ tái đứt gân Achilles sau chấn thương là bao nhiêu?
Khi nào tôi có thể quay lại chơi thể thao sau chấn thương gân Achilles?
Gặp gỡ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi
Nhóm của chúng tôi bao gồm Tiến sĩ Henry Chan, Dr Nicholas Yeoh , Dr Toon Dong Hao , Và Dr Tang Zhi Hao — Các bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình giàu kinh nghiệm, có chuyên môn sâu rộng và luôn đặt bệnh nhân làm trung tâm trong quá trình chăm sóc.
Tiến sĩ Henry Chan
Giám đốc Y khoa & Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cao cấp
MBBS (Singapore), MRCS (Edinburgh), MMed (Phẫu thuật chỉnh hình), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Henry Chan là một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên về thay khớp và phẫu thuật chỉnh sửa phức tạp. Được đào tạo tại Bệnh viện Helios Endo-Klinik danh tiếng ở Đức theo chương trình học bổng MOH HMDP, ông đã thực hiện hơn 1.000 ca thay khớp và chuyên về các kỹ thuật thay khớp có hỗ trợ máy tính và robot để đạt được kết quả chính xác.
Dr Nicholas Yeoh
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cao cấp
MBChB (Đại học Edinburgh), MRCS (Đại học Edinburgh), MMed (Phẫu thuật chỉnh hình), FRCS (Đại học Edinburgh)
Dr Nicholas Yeoh Là chuyên gia chỉnh hình được Bộ Y tế công nhận và là thành viên của Học viện Phẫu thuật Hoàng gia Edinburgh. Được đào tạo chuyên sâu về tái tạo khớp háng và khớp gối tại Sydney theo chương trình học bổng HMDP của Bộ Y tế, ông chuyên về thay khớp xâm lấn tối thiểu, phẫu thuật robot và các kỹ thuật tiên tiến giúp tăng cường phục hồi và kết quả phẫu thuật.
Dr Toon Dong Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cao cấp
MBChB (Leeds), MRCS (Edinburgh), MMed (Phẫu thuật chỉnh hình), FRCS (Edinburgh)
Dr Toon Dong Hao Là một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình tài giỏi và là thành viên của Học viện Phẫu thuật Hoàng gia Edinburgh. Được đào tạo chuyên sâu về Phẫu thuật Vai và Khuỷu tay tại Sydney theo chương trình học bổng MOH HMDP, Tiến sĩ Toon chuyên về chấn thương thể thao, phẫu thuật nội soi khớp và các thủ thuật phức tạp về vai, khuỷu tay và đầu gối để phục hồi chức năng và khả năng vận động.
Dr Tang Zhi Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cao cấp
MBBS (Singapore), MRCS (Edinburgh), MMed (Phẫu thuật chỉnh hình), FRCS (Edinburgh)
Dr Tang Zhi Hao Là một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình được đào tạo chuyên sâu về các bệnh lý bàn chân và mắt cá chân. Ông đã hoàn thành chương trình đào tạo chuyên khoa Phẫu thuật Bàn chân và Mắt cá chân tại Bệnh viện Severance, Hệ thống Y tế Đại học Yonsei ở Seoul dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Jin Woo Lee. Trước khi mở phòng khám tư nhân, ông từng là Bác sĩ tư vấn và Phó Trưởng khoa Chỉnh hình tại Bệnh viện Khoo Teck Puat.
