Trật khớp khuỷu tay:
Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị
Trật khớp khuỷu tay xảy ra khi các xương hình thành khớp khuỷu tay bị lệch khỏi vị trí bình thường, thường là sau khi bị ngã vào bàn tay dang rộng hoặc do chấn thương có tác động mạnh. Sự dịch chuyển đột ngột này có thể gây đau dữ dội, biến dạng rõ rệt, sưng tấy và không thể cử động cánh tay. Trật khớp khuỷu tay là một trong những tình trạng trật khớp phổ biến hơn và thường xảy ra trong các hoạt động thể thao hoặc do tai nạn ngã. Đánh giá y tế kịp thời là rất quan trọng để đánh giá sự ổn định của khớp và xác định các tổn thương dây chằng, dây thần kinh hoặc mạch máu liên quan.
Tại sao nó xảy ra
Nguyên nhân Trật khớp Khuỷu tay là gì?
Trật khớp khuỷu tay thường xảy ra khi một lực đáng kể truyền qua cánh tay, khiến khớp bị lệch. Điều này thường xảy ra nhất khi bị ngã, chấn thương trực tiếp hoặc các hoạt động thể thao có tác động mạnh khi khuỷu tay bị xoắn hoặc va đập đột ngột:
-
Chấn thương
Ngã với bàn tay dang rộng là một trong những cơ chế phổ biến nhất của trật khớp khuỷu tay. Lực di chuyển từ cẳng tay đến khớp khuỷu tay, phá vỡ sự liên kết bình thường của nó. Điều này thường thấy trong các môn thể thao như bóng rổ, thể dục dụng cụ và các hoạt động tiếp xúc.
-
Chấn thương thể thao
Các môn thể thao có va chạm mạnh hoặc tiếp xúc làm tăng nguy cơ trật khớp khuỷu tay do va chạm, té ngã hoặc tiếp đất không đúng cách. Những thay đổi nhanh chóng về hướng hoặc mở rộng cánh tay quá mạnh có thể gây căng thẳng quá mức lên khớp và các dây chằng hỗ trợ của nó.
-
Tai nạn phương tiện cơ giới
Giảm tốc độ đột ngột hoặc tác động trực tiếp khi va chạm có thể truyền lực đáng kể đến chi trên. Khuỷu tay có thể bị lệch khỏi vị trí nếu cánh tay tựa vào bảng điều khiển, vô lăng hoặc mặt đất trong khi va chạm.
-
Rơi
Rơi từ độ cao đứng hoặc cao hơn có thể tạo ra lực đủ mạnh để trật khớp khuỷu tay, đặc biệt khi cá nhân duỗi cánh tay theo bản năng để tránh cú ngã. Điều này đặc biệt có liên quan ở người lớn tuổi, nơi các vấn đề về thăng bằng làm tăng nguy cơ té ngã.
Biết hồ sơ rủi ro của bạn
Các yếu tố nguy cơ gây ra trật khớp khuỷu tay là gì?
Mặc dù trật khớp khuỷu tay thường là kết quả của chấn thương cấp tính, nhưng một số yếu tố nhất định có thể làm tăng khả năng duy trì chấn thương này. Những yếu tố rủi ro này liên quan đến độ ổn định của khớp, mức độ hoạt động và khả năng tiếp xúc với các tình huống có tác động mạnh.
-
Tham gia các môn thể thao tiếp xúc hoặc có nguy cơ cao
Các hoạt động như bóng đá, bóng bầu dục, thể dục dụng cụ, võ thuật hoặc trượt ván làm tăng khả năng bị té ngã và tác động trực tiếp lên khuỷu tay.
-
Chấn thương khuỷu tay trước đó
Tổn thương dây chằng trước đó hoặc tiền sử mất ổn định ở khuỷu tay có thể làm suy yếu khả năng hỗ trợ của khớp và tăng nguy cơ trật khớp tái phát.
-
Dệt dây chằng (Khả năng vận động khớp)
Những người có dây chằng lỏng lẻo tự nhiên có thể bị giảm độ ổn định của khớp, khiến khuỷu tay dễ bị dịch chuyển hơn khi bị chấn thương.
-
Nghề nghiệp hoặc hoạt động có nguy cơ cao
Công việc hoặc sở thích liên quan đến leo núi, lao động chân tay nặng nhọc hoặc làm việc ở độ cao làm tăng khả năng bị té ngã.
-
Nhóm tuổi trẻ tham gia thể thao
Trẻ em và thanh thiếu niên tham gia các hoạt động thể chất đòi hỏi nhiều năng lượng có thể có nguy cơ cao hơn do thường xuyên bị ngã và bị thương khi tiếp xúc.
Các triệu chứng thường gặp của khuỷu tay bị trật khớp là gì?
Trật khớp khuỷu tay thường gây ra các triệu chứng ngay lập tức và dễ nhận thấy sau chấn thương. Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng này phụ thuộc vào mức độ dịch chuyển của khớp và liệu các cấu trúc xung quanh có liên quan hay không.
- Biến dạng rõ ràng của khuỷu tay (cẳng tay có thể bị lệch khỏi vị trí)
- Đau dữ dội ở khuỷu tay
- Sưng và bầm tím quanh khớp
- Phạm vi chuyển động hạn chế hoặc không thể duỗi thẳng hoặc uốn cong cánh tay
- Tê hoặc ngứa ran ở bàn tay hoặc ngón tay
Các loại Trật khớp khuỷu tay
Trật khớp khuỷu tay thường được phân loại thành loại đơn giản và phức tạp, tùy thuộc vào việc có liên quan đến gãy xương hay chấn thương dây chằng đáng kể hay không.
Trật khớp khuỷu tay đơn giản
Trật khớp đơn giản xảy ra khi xương khuỷu tay bị dịch chuyển mà không bị gãy. Dây chằng có thể bị kéo căng nhưng độ ổn định tổng thể vẫn được duy trì. Điều trị bao gồm giảm đau nhanh chóng, bất động ngắn hạn (5 đến 10 ngày) và vật lý trị liệu sớm. Hầu hết bệnh nhân lấy lại khả năng vận động chức năng trong vòng 4 đến 6 tuần, mặc dù ban đầu tình trạng cứng khớp nhẹ có thể tồn tại.
Trật khớp khuỷu tay phức tạp
Trật khớp khuỷu tay phức tạp xảy ra khi khớp không chỉ bị dịch chuyển mà còn liên quan đến gãy xương xung quanh. Chúng có thể liên quan đến các bộ phận của cẳng tay hoặc cánh tay trên tạo thành khớp khuỷu tay. Vì cả cấu trúc xương và dây chằng đều bị tổn thương nên khớp thường kém ổn định hơn và có thể cần điều trị bằng phẫu thuật.
Hiểu đánh giá của bạn
Trật khớp khuỷu tay Được chẩn đoán như thế nào?
Trật khớp khuỷu tay được xác định thông qua kiểm tra thể chất và được xác nhận qua hình ảnh để đánh giá sự liên kết của khớp và xác định bất kỳ tổn thương xương hoặc mô mềm nào liên quan.
Khám thực thể
-
Căn chỉnh khớp
Vị trí của khuỷu tay được đánh giá về biến dạng có thể nhìn thấy hoặc góc cạnh bất thường, điều này có thể cho biết hướng và mức độ nghiêm trọng của trật khớp.
-
Phạm vi chuyển động
Chuyển động được đánh giá nhẹ nhàng để xác định giới hạn chức năng và khớp sự ổn định.
-
Sưng và chấn thương mô mềm
Mức độ sưng, bầm tím và đau nhức được đánh giá để đánh giá tổn thương dây chằng hoặc chấn thương liên quan.
-
Đánh giá mạch máu thần kinh
Cảm giác, chức năng cơ và tuần hoàn là được kiểm tra để đảm bảo rằng các dây thần kinh và mạch máu gần đó không bị tổn thương.
X-quang
X-quang là công cụ hình ảnh chính được sử dụng để xác nhận trật khớp khuỷu tay. Chúng giúp xác định hướng dịch chuyển của khớp và đánh giá xem xương đã dịch chuyển hoàn toàn hay một phần khỏi vị trí thẳng hàng. Chụp X-quang cũng rất cần thiết để xác định các gãy xương liên quan, thường gặp ở các trường hợp trật khớp phức tạp và có thể ảnh hưởng đến quyết định điều trị.
Chụp CT và MRI
Có thể nên sử dụng hình ảnh nâng cao khi cần nhiều chi tiết hơn những gì X-quang có thể cung cấp.
-
Quét CT
Chụp CT cung cấp cái nhìn chi tiết hơn về cấu trúc xương và đặc biệt hữu ích trong việc phát hiện các vết gãy tinh vi hoặc phức tạp có thể không nhìn thấy rõ trên X-quang. Nó thường được sử dụng trong lập kế hoạch trước phẫu thuật để hiểu rõ hơn về các kiểu gãy xương.
-
MRI
MRI được sử dụng để đánh giá các cấu trúc mô mềm xung quanh khuỷu tay, bao gồm dây chằng, gân, sụn và các cơ xung quanh. Điều này đặc biệt hữu ích khi có lo ngại về chấn thương dây chằng nghiêm trọng hoặc tình trạng mất ổn định kéo dài sau khi thu gọn.
Khám phá các lựa chọn điều trị
Trật khớp khuỷu tay Phương pháp điều trị tại Singapore
Điều trị trật khớp khuỷu tay tập trung vào việc khôi phục kịp thời sự liên kết của khớp, đảm bảo sự ổn định và ngăn ngừa tình trạng cứng khớp hoặc mất ổn định lâu dài. Phương pháp thích hợp tùy thuộc vào việc trật khớp đơn giản hay liên quan đến gãy xương hoặc chấn thương dây chằng.
Phương pháp điều trị không phẫu thuật
Điều trị không phẫu thuật thích hợp cho trật khớp khuỷu tay đơn giản, không có gãy xương kèm theo và khớp vẫn ổn định sau khi nắn chỉnh.
-
Giảm kín
Điều này bao gồm việc nhẹ nhàng thao tác khuỷu tay trở lại vị trí bình thường dưới sự kiểm soát cơn đau hoặc thuốc an thần thích hợp. Giảm đau kịp thời giúp giảm đau, phục hồi tuần hoàn và giảm nguy cơ biến chứng.
-
Bất động
Sau khi giảm đau, khuỷu tay có thể được đặt trong nẹp hoặc nẹp trong thời gian ngắn để dây chằng và mô mềm lành lại. Tránh bất động kéo dài để giảm thiểu độ cứng.
-
Vận động có kiểm soát sớm
Các bài tập về phạm vi chuyển động có hướng dẫn sẽ được áp dụng khi khớp đã ổn định. Vận động sớm giúp giảm cứng khớp, cải thiện tuần hoàn và phục hồi chức năng đồng thời bảo vệ dây chằng đang lành.
-
Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng
Một chương trình phục hồi chức năng có cấu trúc tập trung vào việc khôi phục sức mạnh, tính linh hoạt và sự ổn định của khớp. Việc tăng cường dần dần các cơ xung quanh hỗ trợ quá trình phục hồi lâu dài và giảm nguy cơ mất ổn định.
Phương pháp điều trị bằng phẫu thuật
Phẫu thuật có thể được yêu cầu đối với các trường hợp trật khớp khuỷu tay phức tạp liên quan đến gãy xương, khớp mất ổn định dai dẳng sau khi nắn chỉnh hoặc trật khớp tái phát. Phương pháp phẫu thuật phụ thuộc vào cấu trúc cụ thể bị thương.
-
Sửa chữa hoặc tái tạo dây chằng
Nếu dây chằng ổn định của khuỷu tay bị rách nghiêm trọng, chúng có thể được phẫu thuật sửa chữa hoặc tái tạo để khôi phục sự ổn định của khớp. Điều này giúp ngăn ngừa tình trạng mất ổn định mãn tính và trật khớp tái phát.
-
Giảm hở và cố định bên trong (ORIF)
Khi có gãy xương quay, mỏm xương hoặc phần xa xương cánh tay, các mảnh xương gãy có thể được định vị lại và cố định bằng vít hoặc đĩa. Ổn định những vết gãy này là chìa khóa để khôi phục lại sự liên kết của khớp và cho phép quá trình lành vết thương thích hợp.
-
Sửa chữa hoặc thay thế đầu quay
Trong trường hợp gãy đầu quay nghiêm trọng, phần bị hư hỏng có thể được sửa chữa hoặc, nếu không cứu được thì thay thế bằng cấy ghép chân tay giả để duy trì sự ổn định của khuỷu tay.
-
Thủ tục ổn định khớp
Nếu khuỷu tay vẫn không ổn định sau khi sửa chữa, ổn định tạm thời bằng cách sử dụng các thiết bị cố định bên trong hoặc hỗ trợ bên ngoài có thể cần thiết để bảo vệ khớp trong quá trình lành vết thương.
Được cứu trợ khỏi tình trạng trật khớp khuỷu tay tại Bệnh viện phẫu thuật chỉnh hình HC
Trật khớp khuỷu tay có thể gây đau đớn và suy nhược, nhưng nếu được chẩn đoán kịp thời và điều trị thích hợp, hầu hết mọi người đều có thể hồi phục hoàn toàn. Nếu bạn nghi ngờ bị trật khớp khuỷu tay, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời để đảm bảo được chăm sóc đúng mục tiêu và phục hồi suôn sẻ.
Được cứu trợ khỏi tình trạng trật khớp khuỷu tay tại Bệnh viện phẫu thuật chỉnh hình HC
Trật khớp khuỷu tay có thể gây đau đớn và suy nhược, nhưng nếu được chẩn đoán kịp thời và điều trị thích hợp, hầu hết mọi người đều có thể hồi phục hoàn toàn. Nếu bạn nghi ngờ bị trật khớp khuỷu tay, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời để đảm bảo được chăm sóc đúng mục tiêu và phục hồi suôn sẻ.
Nhóm chuyên môn của chúng tôi
Tại Phẫu thuật chỉnh hình HC, bệnh nhân có thể yên tâm rằng chúng tôi cung cấp dịch vụ chăm sóc hiệu quả, dựa trên bằng chứng phù hợp với nhu cầu của từng cá nhân, đảm bảo đánh giá kỹ lưỡng, chẩn đoán chính xác và kế hoạch điều trị cá nhân hóa để phục hồi tối ưu và chức năng khuỷu tay.
Các chuyên gia của chúng tôi, Dr Henry Chan, Dr Nicholas Yeoh, Dr Toon Dong Hao và Dr Tang Zhi Hao, có kinh nghiệm trong việc quản lý các tình trạng khuỷu tay, đặc biệt là Dr Toon, người đã được Bộ Y tế Singapore trao tặng Học bổng Kế hoạch Phát triển Nhân lực Y tế (HMDP) và đã đảm nhận nghiên cứu sinh về Phẫu thuật Vai và Khuỷu tay Nâng cao ở Sydney, Australia. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được chăm sóc an toàn và hiệu quả cho khuỷu tay của bạn.
Các câu hỏi thường gặp (FAQ) Về khuỷu tay bị trật khớp
Trật khớp khuỷu tay nên chỉnh trong bao lâu sau chấn thương?
Sau trật khớp khuỷu tay cần theo dõi biến chứng nào?
Trật khớp khuỷu tay có tái phát không? Có thể phòng ngừa không?
Trật khớp khuỷu tay có phải cấp cứu y tế không?
Sau trật khớp khuỷu tay có cần vật lý trị liệu không?
Khi nào có thể quay lại thể thao hoặc lao động chân tay?
Trẻ em phục hồi khác người lớn sau trật khớp khuỷu tay không?
Gặp gỡ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi
Dr Henry Chan
Giám đốc Y khoa & Bác sĩ tư vấn cấp cao Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Henry Chan là chuyên gia phẫu thuật chấn thương chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên thay khớp và phẫu thuật chỉnh sửa phức tạp. Ông được đào tạo tại Helios Endo-Klinik (Đức) theo học bổng MOH HMDP và đã thực hiện hơn 1.000 ca thay khớp. Bác sĩ đặc biệt thành thạo các kỹ thuật thay khớp bằng máy tính và robot để mang lại kết quả chính xác.
Dr Nicholas Yeoh
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Edinburgh), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Nicholas Yeoh là chuyên gia chấn thương chỉnh hình được Bộ Y tế công nhận và là hội viên Royal College of Surgeons of Edinburgh. Ông từng nhận học bổng chuyên sâu về tái tạo khớp háng và gối tại Sydney. Bác sĩ chuyên thay khớp ít xâm lấn, phẫu thuật robot và các kỹ thuật hiện đại giúp phục hồi nhanh, mang lại kết quả tốt.
Dr Toon Dong Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Leeds), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Toon Dong Hao là chuyên gia chấn thương chỉnh hình với nhiều kinh nghiệm và là hội viên Royal College of Surgeons of Edinburgh. Ông được đào tạo chuyên sâu về phẫu thuật vai và khuỷu tay tại Sydney. Bác sĩ Toon tập trung điều trị chấn thương thể thao, nội soi khớp và các phẫu thuật phức tạp giúp phục hồi vận động.
Dr Tang Zhi Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Tang Zhi Hao là chuyên gia phẫu thuật chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên về các bệnh lý bàn chân và cổ chân. Ông từng tu nghiệp chuyên sâu về phẫu thuật bàn chân, cổ chân tại Bệnh viện Severance, Đại học Yonsei (Seoul) với GS Jin Woo Lee. Trước khi làm tư, ông từng là cố vấn và phó trưởng khoa chỉnh hình tại Bệnh viện Khoo Teck Puat.
