



Vai đông cứng là tình trạng gây đau nhức, cứng khớp và hạn chế vận động ở vai. Bệnh còn có tên là viêm bao dính khớp vai. Nếu không được điều trị, vai càng dễ trở nên mất chức năng nghiêm trọng. Bệnh thường gặp ở nhóm tuổi 40-60, tỷ lệ nữ cao hơn nam.
Nguyên nhân vai đông cứng chưa thực sự rõ ràng, song đa phần liên quan đến quá trình viêm. Việc bất động vai lâu ngày do chấn thương, ốm hoặc phẫu thuật rất dễ dẫn tới đông cứng vai. Ngoài các trường hợp chấn thương nặng, hiện chưa xác định được nguyên nhân cụ thể. Tuy vậy, bệnh HOÀN TOÀN có thể điều trị, vai có thể phục hồi—nhưng cần rất nhiều thời gian và kiên trì.
Vai là khớp có biên độ vận động lớn nhất trên cơ thể. Đầu xương cánh tay (humerus) liên kết với ổ chảo xương bả vai tạo nên khớp cầu – ổ chảo (glenohumeral).
Nguyên Nhân Gây Vai Đông Cứng

Nguyên nhân thường gặp là chấn thương (như gãy xương) hoặc viêm các mô mềm (viêm bao hoạt dịch, viêm gân quanh vòng bít xoay). Khi viêm gây đau mạnh, vai sẽ được hạn chế vận động dẫn đến đông cứng.
Bao khớp (mô liên kết bọc khớp vai) bị dày lên, co rút, mất đàn hồi và không còn khả năng co giãn như trước. Càng đau càng hạn chế cử động, mô co rút càng nặng. Đầu xương cánh tay cử động khó hơn, dịch khớp bôi trơn cũng giảm dần. Trường hợp nặng có thể xuất hiện mô sẹo giữa bao khớp và xương cánh tay.
Bệnh diễn tiến từ 2 đến 9 tháng. Dù cơn đau thuyên giảm, vai vẫn cứng và vận động bị hạn chế rõ rệt.
Những Ai Có Nguy Cơ Mắc Bệnh?
Nguy cơ đông cứng vai tăng cao khi người bệnh không tập vật lý trị liệu sau chấn thương hoặc viêm vai. Đeo đai treo vai dài ngày không tập giãn cơ cũng nguy hiểm. Khoảng 10% bệnh nhân rối loạn vòng bít xoay sẽ mắc bệnh này. Bệnh nhân từng bị đột quỵ, bệnh tim hoặc phẫu thuật bất động vai cũng rất dễ gặp vấn đề tương tự. Ngoài ra, rối loạn tuyến giáp, bệnh Parkinson hoặc tiểu đường (gần 20% bệnh nhân tiểu đường) cũng dễ bị đông cứng vai.
Điều Trị Như Thế Nào?

Nếu bạn nghi ngờ mình bị đông cứng vai, bước đầu tiên là đến bác sĩ để được thăm khám. Bác sĩ sẽ kiểm tra biên độ vận động vai (test gãi Apley: đưa tay qua ngực và lưng). Bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang loại trừ trật khớp, viêm khớp hoặc MRI kiểm tra tổn thương vòng bít xoay.
Sau khi được chẩn đoán, mục tiêu hàng đầu là giảm đau và cải thiện vận động. Thông thường, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc giảm đau, chống viêm như aspirin, ibuprofen hoặc naproxen. Chườm lạnh 10-15 phút nhiều lần trong ngày giúp giảm đau và sưng. Trường hợp nặng có thể cần tiêm corticosteroid vào khớp hoặc mô quanh vai.
Điều trị chính vẫn là tập vật lý trị liệu thích hợp, kéo giãn khớp vai và tăng sức mạnh nhóm cơ quanh khớp, nên thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia vật lý trị liệu.
Khi tập luyện phục hồi, tránh cố quá sức, không nên với cao quá đầu hoặc làm các động tác khiến vai đau nhiều thêm. Việc kéo giãn đôi khi hơi khó chịu, nhưng sẽ giúp vai phục hồi dần dần, miễn không gây đau dữ dội.
Quá trình hồi phục có thể kéo dài hàng tháng, một số trường hợp cá biệt thậm chí vài năm. 90% bệnh nhân có thể lấy lại vận động bình thường mà không cần phẫu thuật. Nếu thấy tiến triển chậm hoặc bị chững lại, nên đến bác sĩ để kiểm tra lại và xác định hướng điều trị tiếp theo.
Gặp gỡ đội ngũ bác sĩ của chúng tôi

Dr Henry Chan
Giám đốc Y khoa & Bác sĩ tư vấn cấp cao Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)

Dr Nicholas Yeoh
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Edinburgh), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)

Dr Tang Zhi Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)


