Không chỉ đơn thuần bó bột
Gãy xương xảy ra khi xương chịu lực mạnh dẫn đến gãy. Tất cả mọi người đều có thể bị gãy xương, nhưng trẻ em và người già dễ bị hơn do xương yếu. Đây cũng là dạng chấn thương thể thao thường gặp ở vận động viên vì hoạt động cường độ cao.
Dù nguyên nhân là gì, gãy xương đều là chấn thương nghiêm trọng cần được bác sĩ chỉnh hình khám sớm. Bác sĩ sẽ chỉnh lại hoặc phẫu thuật đặt xương về đúng vị trí. Sau đó, thời gian hồi phục rất quan trọng, cũng cần chú ý như điều trị chính. Chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn cách giúp vết gãy phục hồi nhanh nhất có thể.
Các giai đoạn lành xương
Trước khi đi vào các bước hồi phục, bạn nên biết về quá trình xương liền lại. Khi bạn đeo bó bột, cơ thể bên trong vẫn luôn tích cực làm việc để phục hồi xương. Tùy mức độ nặng nhẹ mà tiến trình sẽ dài ngắn khác nhau, nhưng tổng thể thường gồm ba giai đoạn.
Giai đoạn viêm
Đây là giai đoạn khởi đầu và cũng diễn ra ngay lập tức sau khi bị gãy. Lúc xương gãy, các mạch máu cũng bị đứt, gây tụ máu và sưng tấy chỗ tổn thương. Cùng lúc đó, cơ thể sẽ huy động tế bào xương và sụn tăng lên để bắt đầu sửa chữa. Các tế bào xương chết quanh khu vực thương tổn sẽ bị tái hấp thu trở lại. Quá trình viêm này kéo dài vài ngày.
Giai đoạn phục hồi
Giai đoạn thứ hai là thời kỳ phục hồi. Sau khi bác sĩ nắn/chỉnh lại, xương bắt đầu được phục hồi. Cơ thể sẽ liên tục tạo nhiều tế bào xương và sụn quanh chỗ gãy. Bên ngoài bạn mang bó bột, trong xương tạo lớp 'bó' tự nhiên gọi là mô sẹo mềm, dần dần cứng hơn. Khi lành, mạch máu cũng tái phát triển và mô xương mới được tạo ra. Giai đoạn này thường kéo dài vài tuần.
Giai đoạn tái cấu trúc
Đây là giai đoạn cuối. Lúc này, mô sẹo và các tế bào xương đã hình thành nên một mảng xương chắc chắn. Xương sẽ điều chỉnh lại theo sức chịu lực cần thiết. Có thể ở vị trí gãy sẽ gồ lên nhẹ, nhưng theo thời gian xương sẽ trơn nhẵn và trở lại bình thường. Giai đoạn này lâu nhất, có thể kéo dài từ vài tháng tới vài năm.
Cách chăm sóc khi bị gãy xương
Thông thường sau khi xương gãy được chỉnh lại, bạn sẽ phải mang bó bột để cố định, tránh xương di lệch. Nhờ vậy quá trình lành xương được diễn ra thuận lợi. Có trường hợp phải dùng bột tháo lắp, có trường hợp phải bó bột cố định. Nếu nặng hơn còn cần dùng kim loại để cố định xương.
Trong vài tuần đầu muốn xương lành tốt, bạn cần thay đổi sinh hoạt—giảm vận động, không để phần bị gãy chịu lực hay đè nặng. Do giai đoạn này mô xương mới còn yếu, nếu cử động nhiều sẽ dễ làm chậm phục hồi hoặc gặp biến chứng. Người loãng xương sẽ hợp nhất chậm hơn. Nếu cần hỗ trợ sinh hoạt cá nhân, đừng ngần ngại nhờ người khác giúp. Hãy luôn giữ vùng quanh bột thật sạch để tránh nhiễm trùng. Nếu bột chà sát da, có thể thoa dưỡng ẩm. Nếu dùng bó bột tháo lắp, làm vệ sinh nhẹ tay hơn.
Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong quá trình liền xương. Hãy bổ sung nhiều canxi và vitamin D để xương phát triển tốt, đồng thời bổ sung đủ đạm cho tái tạo mô xương và cơ. Việc hình thành mô sẹo cũng rất cần protein. Nếu cần bổ sung gì thêm, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ.
Vật lý trị liệu
Sau nhiều tuần hoặc tháng không vận động, vùng bị gãy trở nên cứng và yếu đi. Nguyên nhân là do mất cơ và sức mạnh xương vì ít hoạt động. Để khôi phục sức mạnh như trước, bạn cần tập luyện và phục hồi vật lý trị liệu cho cơ xương.
Hãy tuân thủ đúng mọi chỉ dẫn của bác sĩ trong quá trình phục hồi để phòng tránh tái chấn thương. Thông thường sẽ có các bài tập tăng dần sức chịu lực cho chi bị gãy. Với trường hợp cần thiết, bạn có thể phải dùng thêm dụng cụ trợ lực như nạng. Bác sĩ sẽ thường xuyên kiểm tra tiến triển vận động và tình trạng xương. Có thể bạn được giới thiệu đến trung tâm phục hồi, hoặc cũng có thể tự tập luyện tại nhà dưới hướng dẫn chuyên môn.
Việc cảm thấy đau nhẹ, yếu sức ở khu vực bị gãy khi mới bắt đầu vận động lại là hoàn toàn bình thường. Điều quan trọng là duy trì việc tập vật lý trị liệu đều đặn để dần lấy lại sức mạnh cho xương. Người trị liệu có thể kết hợp massage để tăng lưu thông máu và giãn cơ tại vùng bị thương.
Quá trình hồi phục cũng quan trọng không kém điều trị, giúp bạn nhanh chóng lấy lại sức khỏe. Nếu cần tư vấn hãy liên hệ với chúng tôi hoặc đặt lịch hẹn để chúng tôi hỗ trợ hướng điều trị tốt nhất cho bạn.
Gặp gỡ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi
Dr Henry Chan
Giám đốc Y khoa & Bác sĩ tư vấn cấp cao Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Henry Chan là chuyên gia phẫu thuật chấn thương chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên thay khớp và phẫu thuật chỉnh sửa phức tạp. Ông được đào tạo tại Helios Endo-Klinik (Đức) theo học bổng MOH HMDP và đã thực hiện hơn 1.000 ca thay khớp. Bác sĩ đặc biệt thành thạo các kỹ thuật thay khớp bằng máy tính và robot để mang lại kết quả chính xác.
Dr Nicholas Yeoh
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Edinburgh), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Nicholas Yeoh là chuyên gia chấn thương chỉnh hình được Bộ Y tế công nhận và là hội viên Royal College of Surgeons of Edinburgh. Ông từng nhận học bổng chuyên sâu về tái tạo khớp háng và gối tại Sydney. Bác sĩ chuyên thay khớp ít xâm lấn, phẫu thuật robot và các kỹ thuật hiện đại giúp phục hồi nhanh, mang lại kết quả tốt.
Dr Toon Dong Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBChB (Leeds), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Toon Dong Hao là chuyên gia chấn thương chỉnh hình với nhiều kinh nghiệm và là hội viên Royal College of Surgeons of Edinburgh. Ông được đào tạo chuyên sâu về phẫu thuật vai và khuỷu tay tại Sydney. Bác sĩ Toon tập trung điều trị chấn thương thể thao, nội soi khớp và các phẫu thuật phức tạp giúp phục hồi vận động.
Dr Tang Zhi Hao
Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cố vấn cấp cao
MBBS (S’pore), MRCS (Edinburgh), MMed (Orthopaedic Surgery), FRCS (Edinburgh)
Bác sĩ Tang Zhi Hao là chuyên gia phẫu thuật chỉnh hình giàu kinh nghiệm, chuyên về các bệnh lý bàn chân và cổ chân. Ông từng tu nghiệp chuyên sâu về phẫu thuật bàn chân, cổ chân tại Bệnh viện Severance, Đại học Yonsei (Seoul) với GS Jin Woo Lee. Trước khi làm tư, ông từng là cố vấn và phó trưởng khoa chỉnh hình tại Bệnh viện Khoo Teck Puat.
